Bu yazı bir öncekinin devamıdır.
Bebek giysileri
- Sentetik malzemelerden yapılan giysiler bebeğin cildini tahriş edebilir. Her zaman yumuşak, pamuklu, kolay giydirilip çıkarılabilen ve düğme kullanılmayan giysileri tercih edin.
- Prematüre bebekler zamanında doğanlara göre bir kat daha fazla giydirilmeli. Bebeğin büyümesini engelleyecek giysiler kullanılmamalı, onun yerine omuz kısmı ayarlanabilen giysiler, tek parçalı belsiz tulumlar, beli elastik pantolonlar, kenarları geniş giysileri tercih edin.
- Ayaklarına mutlaka çorap, başına şapka giydirin.
- Kıyafetlerin etiketlerini kesin, bebeğin giysilerini yetişkinlerinden ayrı yıkayın ve özel bebek deterjanları kullanın. İlk altı ay bebek giysilerinin dikiş yerlerini içten ve dıştan ütüleyin.
Evde enfeksiyon kontrolü
- Prematüre bebeklerin bağışıklık sistemleri tam olarak gelişmediği için her türlü enfeksiyona açıktırlar. Ziyaretçilere, özellikle okul çağı çocuklarına kısıtlama koymak yerinde olur.
- Oyuncakları yıkanabilen, toz tutmayan ve tüysüz oyuncaklar olmalı.
- El temizliği enfeksiyon kontrolünde birinci basamak.
- Bebeğe dokunmadan önce, alt temizliği sonrası eller mutlaka yıkanmalı ve el temizliğine özen gösterilmeli.
- Tırnakların kısa kesilmesi ve mümkün olduğunca takı takılmaması yine enfeksiyonu engellemek açısından önemli.
Bebeğin banyosu
- Bebekler göbek kordonu düştükten sonra ilk banyolarını yapabilir. Bebeğin yıkanacağı suyun sıcaklığı 36-38 derece civarında olmalı. Suyun sıcaklığını termometreyle kontrol edebilirsiniz.
- Musluk suyu yerine kaynamış, soğumuş su tercih edin.
- Bebeğin vücut ısısını korumak için banyo sonrası vücut yağlama işlemi de banyoda yapılmalı. Bu işlemi yaparken bebeğinizi yıkadığınız suyun içine bebek losyonunu döküp bebeği durular gibi üzerine dökebilirsiniz.
- Bu işlem bittikten sonra havluya sarılan bebek hemen uygun ısıdaki odada giydirilebilir.
- Bebekler her yıkamada şampuanla yıkanmamalı.
- Ayrıca bebeğinizin yüzüne sabun ya da şampuan sürmeyip sadece ılık su ile yıkamalısınız.
Bebeğin beslenmesi
- Prematüre bebeklerin besin ihtiyaçları zamanında doğmuş bebeklerinkinden daha farklı. Emzirme sırasında bebekler memenin koyu renkli kısmının tamamını ağzına almalı. Aldıkları enerji doğru hesaplanmalı, beslenmesi ona göre düzenlenmeli.
- Bebek anneyi yeterince ememiyorsa mama desteği verilmeli. Prematüre mamaları diğerlerinden farklı olduğundan doktor önerisi şart.
- Mamanın ısısı el üstü veya el bileğinin içine damlatarak kontrol edilmeli.
- Bazı prematürelerde aldığı miktar ölçüm açısından önemlidir. Bu yüzden vereceğiniz miktarı enjektör ile ölçerek biberonla verebilirsiniz.
- Mama desteğiyle besleniyorsa mama hazırlama koşulları ve biberonla beslenme kurallarına çok dikkat edilmeli.
- İçme suyunu temiz bir kapta fokurdamaya başladıktan sonra 10 dakika kadar kaynatmak, ölçülü ve cam biberonlar kullanmak bebek sağlığı için önemli.
- Biberonların emziklerini, süt pompanızın aparatlarını sterilizatör cihazında buharla ya da ayrı temiz bir tencere edinerek bütün parçaların üstünü kaplayacak şekilde içme suyuyla kaynatarak sterilize edebilirsiniz.
- Silikon veya kauçuk biberon emzikler kullanılabilir, dikkat edilmesi gereken emzik deliklerinin büyüklüğü. Akış hızı damla damla olmalı. Büyük delikler aspirasyon riski doğurabilir.
- Bebeğin emme refleksini geliştirebilmesi için besleme öncesinde ve sonrasında anne mutlaka emzirmeli.
- Bebek memeyi boşaltamıyor veya çabuk yoruluyorsa göğüste kalan süt sağılmalı ve uygun koşullarda saklanmalı.
- Anne her emzirme sonrası ve her göğüs değiştirildiğinde mutlaka bebeğin gazını çıkarmalı.
- Besleme esnasında bebeğin başını 45 derece açı ile tutmak, biberon emziğinin akış hızını ayarlamak, mamanın ısısını kontrol etmek, anne sütü veya mamanın miktarını ayarlamak ve besleme işlemi yapan kişinin rahatlığını sağlaması önemli.
- Beslenme süresi 30 dakikayı geçmemeli. Besleme süresi uzarsa öğün sayısı azalır ve kilo kaybı oluşabilir.
- Beslenme sonrası sağ veya sol yana yatırırken başı vücutla hafifçe yüksek tutulmasında da fayda var.
- Beslenme sonralarında aspirasyon sık görülen bir komplikasyon ve dikkat edilmesi gerekiyor.
- Annenin beslenme öncesinde ve sonrasında meme bakımını yapması gerekiyor.
- Yenidoğan sarılığının en önemli sebebi yetersiz beslenme. Özellikle prematüre doğan bebeklerde eve taburcu olduktan sonra beş günde bir bilirubin değerlerine bakılmalı ve cilt rengi kontrol edilmeli.
- Bebeklere ilk yılında inek sütü verilmemeli.
- Prematüre bebeklerde yakından kilo takibi yapmak gerekiyor. Bebek iyi besleniyorsa yaşamının ilk aylarında haftada 200 gram kilo alabilir. Kilo alımı ve takibi için her olumsuzlukta doktora başvurmak gerekiyor.
“EL BEBEK GÜL BEBEK” Derneği
Ülkemizde erken doğumun getirdiği riskler hakkında toplumda farkındalık yaratmak ve bilinç oluşturmak için kurulmuş bir dernek var: El Bebek Gül Bebek Derneği. Dernek gelişimlerini anne karnında tamamlayamayan bebeklerin sağlık sorunlarıyla ilgili aileleri bilgilendiriyor, yeni anne-babalara tıbbi ve manevi destek oluyor. Prematüre bebeği olan aileler www.elbebekgulbebek.org sitesinden derneğe ulaşabiliyor. Dernek Avrupa Prematüre Bebek Dernekleri Çatısı (EFCNI) üyesi.
