Güvenli mi?

Türk bebekleri de suyun altında yüzecek

Yeni doğmuş bebeğiniz Türkiye’de de yüzme dersi alabilecek. Ayşe Natalie Akcan’ın kurduğu “Aquababies” adlı kursta 2 günlük bebeğiniz bile küçük bir balık gibi yüzebilecek.

Esra SERT
ntvmsnbc

İSTANBUL – Ayse Natalie Akcan tarafından kurulan ve İstanbul’da faaliyete geçen “Aquababies” adlı bebeklere yönelik yüzme kursuyla Türkiye’de bu alanda bir ilke imza atıldı.

Gerçi bunu bu kurs açılmadan daha önce deneyen anneler de var. Aşağıdaki görüntüler Begüm 7 aylıkken Alaçatı’da çekilmiş.

9 ayık kızı Begüm yeni doğduğu dönemde gaz sancısı çektiği için sıkıntılı günler geçiren Akcan kızının sadece suda rahatladığını fark etti.

Yurtdışında muadillerini gördüğü bebeklere yüzme dersi verilen bir yer aradı ama bulamadı. Sonuçta kendi kızına bu imkanı tanıma isteği onu İngiltere’de bu eğitimi almaya itti.

“YA BEBEĞİM BOĞULURSA?”
Bebekler belirli bir yaşa kadar suyun üzerinde yüzemiyorlar. Gerekli kas koordinasyonları yok. Ama suyu altında çok rahat yüzüyorlar. Bundan çok da zevk alıyorlar.

Her Türk annesinin içindeki korkuyu Ayşe Natalie’ye sordum: ’Ya bebeğimiz boğulursa?’’

Öğrendim ki bebekler doğduklarında dalma refleksini kullanarak suyun altında nefeslerini tutabiliyorlar. “Aquababies” programı sadece bu doğal refleksi kullanıp bebeklerin suyun içinde kendilerini güvende hissetmelerini sağlamayı amaçlıyor.

Yani onlara yüzmeyi öğretmekten ziyade doğal olarak bildikleri bir yetiyi güvenli bir ortamda hayata geçirmelerini sağlıyor. İlk derste bebek 1-2 saniye yüzme yaparken kurun sonuna doğru 20 saniyeye kadar bile nefesini tutabilen bebekler oluyor.

Bebeklerde hayatı tehdit eden faktörler arasında zehirlenmeler yer almaktadır. Daha sıklıkla zehirlenme belirtileri oluşmadan, zehirli madde veya ilacın çocuk tarafından alındığının anlaşılması şeklinde başvurular olmaktadır. Ailenin yapması gereken esas şey, zehirlenmeye yol açabilecek madde veya ilaçların ortada bırakılmamasıdır. Zehirlenme halinde tedavi hastanede olmalıdır. Aile, zehirlenmeye yol açan madde ile ilgili bilgileri, ilaç ise adını, miktarını belirtirse tedavi daha kolay planlanabilir. Bir zehirlenme ile karşılaşıldığında: Önce sakin olmak lazım. Zehirlenmenin nedenini araştırıp, zehirli maddenin kutusu, ambalajı, miktarı vs. hakkında bilgi sahibi olunmalıdır. Her zehirlenme durumunda çocuğu kusturmak hatalı olabilir.

Nasıl yardımcı olabilirsiniz?

1) Zehirlenme fark edilince yapılacak ilk yardım, alınan zehirli maddenin veya ilacın, mide-barsak kanalından emiliminin önlenmesi ve vücuttan atılımının sağlanmasıdır.

2) Her türlü ilaç zehirlenmesinde ilk yapılacak iş çocuğu kusturmaktır. Çocuk kusturulmak istendiğinde; baş aşağı çekilir, dil köküne parmak sokularak kusturulur. Cevap alınamazsa, bolca su içirilerek kusturma denenir. Kusturma ne kadar erken yapılırsa o kadar etkili olur.

3) Benzin, gaz yağı, çamaşır suyu gibi maddelerin içilmesi durumunda kesinlikle kusturma yapılmaz, mide yıkanmaz. Bol miktarda su içirilerek konsantrasyonu azaltılmaya çalışılır.

4) Solunum yolu ile zehirlenmelerde hasta hemen zehirlenme ortamından uzaklaştırılıp temiz havaya çıkartılır. Üstündeki sıkı kıyafetler çıkarılır. Gerekirse suni solunum yapılır. Birçok böcek ısırığı ve sokması tehlikesizdir. Yalnızca küçük bir tedavi gerektirir. Yılan, örümcek ve akrep sokmaları küçük çocuklar için tehlikelidir. Zehirli yılan sokması halinde birkaç dakika içinde ağrı, şişlik, morarma oluşur. Deri altında kanama olabilir.

Çocuk kliniklerine en sık başvuru sebeplerinden biriside zehirlenmelerdir. En sık olarak çocuğun ulaşabileceği yerlerde unutulan ilaçların, tuz ruhu, çamaşır suyu, tiner, benzin ve gazyağı gibi maddelerin çocuk tarafından içilmesiyle meydana gelir. Bazen tarım ilacı veya böcek ilaçlarının çocuğun yatağına ve odasına uygulanması zehirlenme sebebi olabilmektedir. Hatta bitlenme vakalarında çocuğun başına ilaç sıkarak zehirlenmeye sebep olan ailelere bile rastlamaktayız. Bu son derece tehlikeli bir uygulamadır. Bahçede ilaçlanmış meyve ve sebzelerin yıkanmadan yenmesi de zehirlenme sebepleri arasındadır. Zehirli mantar yenilmesi sonucu zehirlenmeler de oldukça sık görülür.

Belirtileri:

• Kusma ve ishal • Ağızdan devamlı salya ve köpük gelmesi

• Ağızda ve dilde kuruluk, yüzde kızarma

• Göz bebeklerinde aşırı büyüme veya küçülme

• Karın ağrısı

• Baş dönmesi

• Havale geçirme

• Bayılma

• Şuur kaybı.

• Mantar zehirlenmesini takiben ortaya çıkan sarılık

• Çocuğun elinde ve ağzında ilaç, yakınında boşalmış ilaç kutusu, etrafa saçılmış ilaçlar

DİKKAT: Tuz ruhu, çamaşır suyu, tiner, gazyağı, petrol ürünleri, amonyak gibi yakıcı maddeler içilmişse çocuk kesinlikle kusturulmaz. Çünkü bu maddeler kusarken yemek borusunu ve boğazı tekrar yakarak oluşabilecek zararı artırırlar. Petrol türevleri ve onların uçan buharları akciğerlere kaçarak tehlikeli sonuçlar doğurabilir. Şuur kaybına uğrayan veya havale geçiren hastalar da kusturulmaz. Yukarda saydığımız yakıcı maddeler dışındaki zehirlenmelerde kusturmak faydalıdır. Kusturma eylemi ne kadar erken olursa o kadar iyidir. Kusturmak için çocuk oturur pozisyonda öne eğilerek veya yüzükoyun pozisyonda başı aşağı sarkacak şekilde yatarken işaret parmağımız boğaza sokularak dil köküne bastırılır.Gerekirse parmak oynatılarak kusma hızlandırılabilir. Kusma bitene kadar parmak boğazda tutulur. Bu işlemle kusma olmazsa çocuğa birkaç bardak ılık su içirilerek aynı işlem tekrarlanır. Bir su bardağı içinde 1 çorba kaşığı tuz eritilerek elde edilen sıvı içirildiği zaman iyi bir Kusturma işleminden sonra hastaya süt ve çiğ yumurta verilebilir. Süt ağır metal, yakıcı madde ve deterjan zehirlenmelerinde faydalıdır. Ancak fazla miktarda içilmesi zehirli maddenin bağırsağa geçişini hızlandırdığından zararlı olabilir. 1 -2 bardak içirilmesi yeterlidir. Eczanelerde satılan toz halindeki aktif kömür bütün zehirlenmelerde güvenle kullanılabilir. 240 cc suya 30 gram aktif kömür katılarak eritilir. Çocuğun kilogramı başına 5 cc (örneğin 12 kg çocuğa 60 cc) aktif kömür eriyiği içirilir. DİKKAT: Bütün zehirlenme vakalarında çocuk iyi görünse bile, ilk müdahale yapıldıktan sonra, mutlaka doktora gidilmelidir. Doktora giderken çocuğun içtiği ilaçların kutuları ve zehirli madde örneği beraberinde götürülmeli, doktora olay detaylarıyla birlikte anlatmalıdır. Zehirlenmelerden korunmak için, ilaçlar, deterjanlar, tuz ruhu, çamaşır suyu vb. bütün tehlikeli maddeler çocukların ulaşamayacakları yerlerde saklanmalı, kilit ‘altında tutulmalı ve bu maddelerle iş yaparken çocuklar başka bir yerde bulundurulmalıdır. işe ara verilince, bu maddeler kısa süre için bile olsa ortada bırakılmamalıdır. kusturucudur. DİKKAT: Eğer zehirlenme sebebi belli değilse, doktora göstermek ve tahlilde kullanılmak üzere çocuk bir kap içine kusturulmalıdır. Çocuk kusturulamazsa, midesinin yıkanması için en yakın sağlık kuruluşuna götürülmelidir. Zehirli madde deriye bulaşmışsa, su veya sabunlu suyla iyice yıkanmalıdır. Zehirli ilaç şırınga ile deri altına verilmişse veya zehirli hayvan tarafından ısırılmış ise, zehirli maddenin girdiği yerin üst kısmı bir bez veya iple bağlanarak zehirin kana karışması önlenmelidir.

1. Çocuğun yüzü yukarı bakarken sert, düzgünbir yüzeydeyken başlayın. Çocuğun başınınaltında yastık olmamalı, başı kalbiyle aynıseviyede olmalıdır. Çocuğun başı hava yolunu açık tutmak için nötralden biraz yukarı pozisyonda olmalıdır.

2. Ellerinizi yerleştirin: İşaret ve orta pannaklarınızlasizin tarafınızdaki göğüs kafesinin altsınırını bulun, göğüs kafesinin sınırını göğüskemiğinin (stemum””bebeğin kaburgalarının ortasİndaaşağı doğru uzanan yassı kemik) kaburgalarlabirleştiği girintiye kadar takip edin. Bebeğinayaklarının yakınındaki elinizin orta parmağınıbu girintiye, işaret pannağınızı da yanınakoyun. Öteki avucunuzun bileğinizle birleştiğikısmı uzun ekseni uzunluğuna gelecek şekildeişaret parmağınızın üstüne koyun. Böyleceiki parmağınız ve eliniz stemum boyunca sıralanmışolur.Önemli: Stemumun ucuna(ksifoid çıkıntısıadını alır) fazla basınç uygulamayın. Böyle yaparsanızciddi iç hasar yaratabilirsiniz.

3. El bileğinizin iç kısmı ile göğse 2.5-4 cmderinliğe kadar basınç uygulayın. Tek temas el bileğinizin iç kısmı ile stemumun alt yansı arasında olmalıdır ve basınç uygularken kaburgaların üzerine bastırmamalısınız. Her basıdan sonraelinizi göğsün üzerinden kaldırmadan göğsündinlenme pozisyonuna dönmesine izin verin.Dağınık hareketlerden kaçınarak her seferinde eşit zaman vererek basınç uygulama gevşeme ritmi kurmaya çalışın.

4. Her beşinci basıdan sonra, duraklayın vebebeğin burun deliklerini kapatarak, 1-1 ½ saniyelikyavaş bir nefes verin. Kalp masaj lan beyneyeterli miktarda oksijen sağlamak için kurtarma nefesleri ile beraber yapılmalıdır (kalbıatmayan bir çocuk solunum yapmıyor, oksijenalmıyor demektir. Her beş basıdan sonra bir nefesvererek dakikada 80-100 basınç uygulamayıhedefleyin. Saniyeden daha hızlı saymaya çalışın:bir, iki, üç, dört, beş -nefes alın.

Yutulmuş zehirler: Yiyecek olmayan her madde, olası bir zehirdir. Eğer bebeğinizin bilincikapanırsa ve siz tehlikeli bir madde yuttuğundanşüpheleniyorsanız, acil tedaviye hemenbaşlayın. Bebeği masaya sırtüstü yatırın ve solunumunukontrol edin . Solunumbelirtisi yoksa, hemen .KPR başlatın. İki dakikadan sonra acil tıbbi yardım isteyin, daha sonra bebek kendine gelene veya yardım yetişene kadar .KPR’ye devam edin.Zehirlenmenin daha sık görülen belirtilerişunlardır: uyku hali, huzursuzluk, normalden farklıdiğer davranışlar; hızlı düzensiz nabız ve/veyahızlı soluma; ishal veya kusma (bebek, kusmuğuile boğulmasını engellemek için, bir tarafına döndürülmelidir),gözlerin aşırı hareketliliği, terleme,salya artışı; sıcak-kuru deri ve ağız, geniş (çokgeniş) veya büzülmüş (iğne başı) göz bebekleri,titreşen, yanlara kayan göz hareketleri, tremorlarveya havaleler.Bebeğinizde bu belirtilerden birkaçı varsa (vebaşka bir şekilde açıklanmaları olanaklı değilse)veya bebeğinizin kesinlikle şüpheli bir maddeyuttuğunu düşünüyorsanız ya da böyle bir olasılıkvarsa, kendiniz tedavi etmeye çalışmayın.Bebeğe ağızdan hiçbir şey vermeyin (yiyecek,içecek, genel panzehir olarak bilinene aktif kömür;ipeka, tuzlu su veya yumurta akı gibi kusmayıuyaracak herhangi bir madde). Bunun yerinedoktor, yerel Zehir Kontrol Merkezi ‘ni veyahastane acil birimini acilen arayarak yönerge isteyin.Belirtiler olmasa da arayın, bir kaç saatortaya çıkmayabilirler. Telefonun yanına gider ken, yanınıza, bebeğin yuttuğunu düşündüğünüzkabı, üzerindeki kağıdı ve içinde kalanlan götürün.Maddenin adını (veya eğer bebek bitki yediyse,bitkinin adını), bebeğin ne kadar yediğinidüşündüğünüzü, eğer saptamak olası ise, bildirin.Bebeğinizin yaşını, boyunu, kilosunu vebulguları bildirmeye hazır olun.Bir çok zehirde midedeki zehirin büyük birkısmının kusma ile çıkanlması için ipeka şurubuile kusma sağlamanız istenecektir. ZehirKontrol Merkezi’nin veya doktorun önerdiğimiktarda verin. (İpeka yoksa, sıvı deterjanı -bulaşıkmakinası deterjanı değil- kullanıp kullanmayacağınızı sorun. Yirmi dakika içinde kusmaolmazsa, dozu tekrarlayın -sadece bir defayaözgü olmak üzere. Kusma sağlayabilirseniz, kusmuğu derin bir tava veya kaba toplayın. Acilbirimine ve doktorun muayenehanesine gelmeniz beklenirse, kusmuğu analiz için bir plastiktorbada taşımak daha kolay olabilir ancak bebeğintekrar kusabileceğini düşünerek yanınıza temizbir kap veya tas alın). Şüphelendiğiniz maddeyide (şişe içinde tabletler, temizleme sıvısışişesi, zakkum dalı) beraberinizde götürün.Altı aylıktan küçük bebeklerde, solunum yolunakaçma riski fazla olduğundan, genellikle kolaycauyanlamaz. Altı ay ile bir yaş arası bebeklerdesadece tıbbi gözetim altında yapılmalıdır.Yakıcı bir madde (çamaşır suyu, amonyakveya musluk açar) veya kerosen, benzen, ve petroldenelde edilmiş herhangi bir madde (mobilyacilası, mobilya temizleme sıvısı yutulduğunda,hiçbir yaşta kusturma girişiminde bulunulmaz.Hastanın bilinci yerinde olmadığında, bulanık olduğunda veya tremor ve konvülziyon varlığında da aynı şekilde kusturmadan kaçınılır.

Yaşam biçimindeki değişikliklerin, hamile kadınların düşük yapması riskini azaltabileceği bildirildi.

Sonuçları “Journal of Obstetrics and Gynaecology” dergisinde yayımlanan araştırma, hamilelik süresince günde 20 kilogramdan fazla ağırlık kaldırmanın, obez ya da çok zayıf olmanın düşük riskini artırdığını gösterdi.

Danimarkalı bilim adamlarının araştırması ayrıca alkol tüketen ve hamilelik sırasında gece vardiyalarında çalışan 30’lu yaşlarındaki kadınlarda düşük olasılığının arttığını ortaya koydu.

Kopenhag Üniversitesi’nde görevli bilim adamlarının yaptığı araştırma çerçevesinde 91 bin 427 kadının incelendiği ve kadınların yüzde 3,5’inin düşük yaptığı belirtildi.

Araştırmacılar, risk faktörlerinin ortadan kaldırılmasıyla düşüğün engellenebileceğini belirtirken, ekibin lideri Anne-Marie Nybo Andersen, hamileliği, 30’lu yaşların ortalarına ertelemenin, düşük riskini ciddi biçimde artırdığının unutulmaması gerektiğini bildirdi.