Soru: Oğlum 18 aylık ve arabaları çok seviyor. Babası ve amcaları arabaları çok sevdiği için birkaç defa park halindeyken direksiyona oturttular. Fakat oğlum buna alıştığı için giderken de oturmak istiyor. İnanır mısınız, o kadar çok ağlıyor ki artık arabaların yanından bile geçmeye korkuyorum, arabayla hiçbir yere gidemiyorum. “Vazgeçmesi için ailedeki herkesi “dışarıda arabaya bindirmeyin” diye tembihlediın ama bizimkinin vazgeçeceği yok. Bir de ağlarken katılıyor. Bunun da farkında ve en ufak bir şeye “hayır” dediğimizde ağlayıp katılıyor. Tabii, biz de bundan korktuğumuz için dediğini yapmak zorunda kalıyoruz. Her istediği olan şımarık, doyumsuz bir çocuk olmasını istemiyorum. Bana bu iki konuda bilgi verirseniz sevinirim.
Yanıt: Bazen özellikle küçük yaşlarda çocukların birtakım duyusal alışkanlıkları olabiliyor. Örneğin, sadece kucakta susmak, ayakta sallayınca uyumak, arabayla dolaşınca sakinleşmek gibi. Bu tür alışkanlıklar genellikle yapısal özelliklerinden kaynaklansa da anne babaların bazen onları sakinleştirmek için keşfettikleri yöntem, artık mutlaka uygulamaları gereken yöntem halini alabiliyor. Bu nedenle onun kaygısının nispeten az olduğu, teskin edilebilirliği daha yüksek durumlarda size daha kolay gelecek birtakım yeni uğraşlar geliştirebilirsiniz. Örneğin, yatağına yatırıp ona masaj yapmak, birlikte şarkı söylemek gibi. Belki yaşı henüz küçük ama sevdiği bir şeyi, örneğin arabayla gezmeyi, iyi davranışları ödüllendirmek için kullanabilirsiniz. Kurala bağlarsanız ek 15 dakika, ek 30 dakika arabada oturmak ödül olabilir. Eğer hangi durumda bu ödülü kazanacağını net olarak bilirse, kurallara uymada zorlanmayacaktır.
Tabii siz de kuralınızı kendiniz çiğnememelisiniz. Ancak farklı ödüller ve uygulamalar da olmalı, her şey arabaya odaklanmamalı tabii ki. Ağlarken katılmaları konusunu da eğer çocuk sağlığı uzmanı bir doktor ayrıntılı değerlendirip olası diğer hastalıklar ve nedenleri dışlarsa, bu durumu bir psikolojik inatlaşma dönemi gibi değerlendirebiliriz. Bu durumda da inatlaşmalarla ilgili her durumda yapılabileceği gibi, eğer zaten yapacağınız bir şey istiyorsa, katılmasını beklemeden istediğini yaparsınız ama yapamayacağınız bir şeyse de sabreder, ilgisini dağıtmak dışında pek bir şey yapmazsınız. En tehlikelisi de katılmasını, çok ağlamasını bekledikten sonra istediğini yapmak olacaktır.
