Kuduz hastalığının etkeni bir virüstür. Hastalığın insana bulaşması, kuduz bir hayvan tarafından ısırılma veya bu hayvanın salyalarının vücuttaki açık yaralara temas etmesi ile olur.
Bulaşma bazen havaya karışmış mikrobun solunum yolu ile veya gözden vücuda girmesiyle olur. Bu durum genellikle yarasaların topluca yaşadıkları mağaralarda görülür. Yarasalar mikrop taşıdıkları halde hasta olmadan mikrobu etrafa saçabilirler.
Kedi, köpek, at, sığır, koyun, keçi, tavuk gibi evcil hayvanlar ile kurt, tilki, çakal ve yarasalar bulaştırıcıdır. Yılan, kertenkele, kaplumbağa gibi soğuk kanlı hayvanların ısırmalarında kuduz tehlikesi yoktur. Fareler ise ancak Afrika’da yaşayan bir tür dışında bulaştırıcı değildir. Bu nedenle yurdumuzdaki fare ısırıkları kuduz açısından tehlikesiz kabul edilir. Sincap ve tavşan kuduza yakalanmaz ve hastalığı bulaştırmazlar.
Kuduz hayvanlar sinirli ve saldırgan olurlar. Salyaları dışarı akar. Amaçsızca koşarlar. Kuduz şüphesi olsun olmasın her türlü ısırılma ve tırmalanma vakalarında yara yeri vakit geçirmeden sabunlu su ile iyice yıkanmalıdır. Eğer varsa yara povidon iyot veya sulu alkol ile temizlenir.
Isırılma olmadan hayvanın yalaması durumunda, deride sıyrık ve açık yara gibi mikrobun girebileceği herhangi bir yer yoksa tedaviye gerek yoktur. Yaranın ilk bakımı yapıldıktan sonra hemen bir doktora giderek uygun görürse serum ve aşı programına başlanır. Bu arada ısırılan hayvan yakalanabilirse, 10 gün süreyle bir yere kapatılır. Bu süre içinde gözlenir, ölmezse kuduz tehlikesi yok demektir ve aşılama bırakılır.
