Doğumsal kalça çıkıklığı (DKÇ), özellikle bebeklik ve çocukluk çağlarında görülen bir hastalıktır. Uyluk adı verilen kemiğin kalça kemiği ile eklem yaptığı bölgeye tam yerleşememesi ve eklemde bozukluk meydana gelmesi durumudur.
Doğumsal olarak görülebilen ve daha çok bebeklik döneminde tespit edilen DKÇ’lerin görülme sıklıkları hakkında birçok farklı kaynakta değişik bilgiler yer alıyor olsa da Dünya Sağlık Örgütü’nün (WHO) verilerine göre her 1000 yeni doğandan 2’sinde DKÇ görülmektedir. Her 4 DKÇ hastasının 3’ünün cinsiyetinin de kız olduğu tespit edilmiştir.
Bu hastalık femur adı verilen uyluk kemiğinin başındaki yuvarlak kısmın kalçada karşılığı olan asetabulum denilen çukur yapıya kısmen ya da tam olarak yerleşmemesi ve asetabulumun dışında kalmasıdır. Hastalık 3 ana grupta değerlendirilebilir;
Tam çıkık olan kalçada, femur başı tamamen asetabulum dışındadır. Bebek, dizi karnına doğru itilip bacağı dışa doğru yatırılarak çıkık yerine oturtulur. Ancak bırakıldığında tekrar çıkar.
Kısmi olan çıkıklarda, femur başının bir kısmı asetabulum içinde bir kısmı dışa yukarı doğru yer değiştirmiştir.
Üçüncü tipinde ise femur başı tamamen asetabulum içinde olmakla beraber iterek provake edildiğinde yerinden çıkabilir.
DKÇ birçok sebebe bağlı olarak ortaya çıkabilir. Gerek anne karnında hormonal ve genetik faktörler, gerek gebeliğin son haftalarında oluşabilen kalçaya mekanik baskı gibi sebepler DKÇ’ye sebep olabilir. Bebeğin kundaklanması da bu hastalığa yol açabilen faktörlerdendir. Türkiye’de, Doğu Karadeniz bölgesinde daha sıklıkla görüldüğü tespit edilmiştir.
Hastalığın belirtileri değişiklik göstermektedir. Hafif çıkıklar bebek yürüyene kadar bulgu vermeyebilir, ancak Pediatri hekimleri muayenelerinde bunu saptayabilirler. Bacakların uzunluklarında farklılıklar, kalçada ve eklem yerlerinin kıvrım bölgelerinde ve iki bacak arasında farklılıklar olması, ayakların duruş ve şekil bozuklukları, kalça çıkığı olan bacağın diğerine oranla daha az hareketli ve daha az esnek olma durumu, bebek yürümeye başladığında sendelemesi ve yürüme biçimindeki değişiklikler olması gibi belirtiler ortaya çıkabilir. İlk tanı pediatri uzmanı tarafından konulmakla beraber kesin tanı 0-12 haftalık döneminde yapılacak kalça usg tetkikleri ile 6-18 aylık dönemde ise kalça röntgenleri ile konulur. Çocuk yürümeye başlayınca herkes tarafından anlaşılır.
