Bebeklerdeki gaz;
Beslenme sırasında hava yutulmasından,
Besinlerin sindirim sürecinde doğal olarak çıkan gazlardan,
Özellikle ilk 3 ayda mide-bağırsak sisteminin ve sindirime yardımcı olan faydalı (probiotic) bakteri örtüsünün henüz tam olarak gelişmemiş olmasından kaynaklanır.
Hava kabarcıkları ve gazlar mide/bağırsaklarda birikerek, şişkinlik ve karına baskı yapar. Rahatsız olan bebek gaz belirtilerini göstermeye başlar.
Gazın Belirtileri
- Karın bölgesinde şişkinlik
- Yüzün kırmızı hale gelecek kadar zorlanarak gaz çıkarmaya çalışılması
- Bacakların karına doğru çekilmesi
- Geğirme
- Hıçkırık
- Kusma
- Huysuzluk
- Ağlama
Gazlı Bebek Sorununa Çözümler
Bebeğin gaz problemini çözmek için uygulanabilecek bazı yöntemler şöyledir:
Annenin beslenmesine dikkat etmek: Bazı kaynaklarda annenin yediği bazı yiyeceklerin anne sütünden geçerek bebeğe gaz yapabileceği belirtilirken, bazı kaynaklarda böyle bir aktarım olmadığı söylenir. Hangisi doğru olursa olsun, emziren anne, gaz yapma ihtimali olan yiyecekleri bir müddet yemeyerek, işe yarayıp yaramadığına bakabilir. Annenin yediği portakal, mandalina, çilek, domates ve meyve suları gibi yüksek asitli yiyecekler; süt, peynir, yoğurrt gibi süt ürünleri; brokoli, karnıbahar, brüksel lahanası vb. ve meşhur kuru baklagiller gaz yapması muhtemel gıdalardandır. Bir yiyeceğin sütten geçerek bebekte gaz yapıp yapmadığını anlamak için, o yiyeceği yemeyi keserek, yiyeceğin vücuttan tamamen atılması için 1-2 hafta beklemek gerekir.
Biberon türünü değiştirmek: Biberon ucu bebeğin yaşına uygun olmalıdır. Yaşından büyük (hızlı akan) uçlar bebeğin acele ederek hava yutmasına, yaşından küçük (ağır akan) uçlar da bebeğin sabırsızlanarak ağzını açmasına ve hava yutmasına yol açar. Doğru biberon ucunu deneme yoluyla bulmak ve gerekirse gazlı bebekler için özel geliştirilmiş biberon türlerini denemek faydalı olabilir.
Biberonu doğru şekilde hazırlamak: Bebeğe devam sütü veriliyorsa, biberonunun içine su ve toz konuldıktan sonra kapağını kapatıp çalkalamak yerine, küçük bir çay kaşığı yardımıyla kapak açıkken karıştırmak ve daha sonra biberon ucunu kapamak, devam sütünün içinde gaz birikmesini engelliyor. Bazı kaynaklar sütü hafifçe ısıtarak vermenin faydalı olduğunu söyler.
Bisiklet yöntemini uygulamak: Bebeği sırt üstü yatırıp, ayaklarını dizlerinden hafifçe bükerek, bisiklet çevirme hareketi yaptırmak gazın çıkmasını sağlayabilir. Bu hareket aynı zamanda bağırsakların da çalışmasına yardım eder. (Bu yöntemi uygularken bebeğin başının altına fazla yüksek olmayan bir yastık koymak ve hemen yemekten sonra yapmamak kusmasını engelliyor.)
Değişik gaz çıkarma yöntemleri denemek: Gaz çıkarma sırasında ebeveynler daha çok belli bir yöntemi tercih ediyor. Ancak gaz çıkarmanın birden fazla yolu var. Bir yöntem işe yaramadığında, diğer yöntemleri de denemek faydalı olabilir. Değişik gaz çıkarma yöntemlerinin resimli anlatımına da internetten biraz araştırarak ulaşabilirsin.
Devam sütü markasını değiştirmek: Devam sütüyle beslenen kimi bebeklerde süt bazlı formülden soya bazlı formüle ya da gazlı bebekler için geliştirilmiş özel formüllere geçiş yapmak işe yarayabilir.
Doğru şekilde beslemek:
1)Bebek emzirilse de biberon da verilse, beslenme esnasında bebeğin kafası midesinden yukarıda tutulmalıdır.
2)Bebeğin memenin ya da biberonun sadece ucunu değil, büyük kısmını ağzına alması sağlanmalıdır.
3)Hava yutma riskini azaltmak için, beslenme bittikten sonra bebeğin biberonu emmeye devam etmesini engellemelidir.
4)Bebeğin mide kapasitesinin küçük olduğu düşünülerek, sindiremeyeceği kadar çok yemekle besleyip gaz yaratmak yerine, az-az ve sık-sık beslenmelidir.
5) 6 aydan büyük bebeklere gün içinde uygun miktarda su da verilerek kabızlık yaşaması önlenmelidir. Kabız bebeklerde gaz sorunu daha çok görülür.
İlaç: Gazlı bebekler için piyasada satılan ilaçlardan kullanılabilir. İlaç kullanmadan önce doktorunuza danışın.
Karın üzeri yatırmak: Yemeklerden sonra olduğu kadar, diğer zamanlarda da bebeği karın üzeri yatırmak faydalıdır. Bu pozisyonda bebek debelenirken, karnına baskı yapacağı için gaz çıkartabilir.
Karına masaj yapmak: Bebeğin karnını daire şeklinde hareketlerle ovalamak da gaz çıkarmak için faydalı bir yöntemdir.
Katı gıdalara geçiş: Bebeklerin katı gıdalara geçiş aşamasında gazlı olması normaldir. Bu durumda bebeğin yeni gıda düzenine alışmasını beklemekten başka yapılacak birşey yoktur.
Gaza Benzeyen Diğer Sorunlar
Bebeklerde görülen diğer bazı rahatsızlıkların belirtileri gaz belirtilerine çok benzer. Bu nedenle gazlı bebekle karıştırılabilir. Bir bebekte gaz belirtileri gözlendiğinde, gazı geçiren uygulamalar işe yaramıyorsa, aşağıdaki rahatsızlıkların da olabileceği göz ardı edilmemelidir:
Anne sütünün fazla gelmesi
Kolik
Laktoz hassasiyeti
Reflü
