Ağlama ve koliklik

Bebeklerdeki gaz;

Beslenme sırasında hava yutulmasından,
Besinlerin sindirim sürecinde doğal olarak çıkan gazlardan,
Özellikle ilk 3 ayda mide-bağırsak sisteminin ve sindirime yardımcı olan faydalı (probiotic) bakteri örtüsünün henüz tam olarak gelişmemiş olmasından kaynaklanır.
Hava kabarcıkları ve gazlar mide/bağırsaklarda birikerek, şişkinlik ve karına baskı yapar. Rahatsız olan bebek gaz belirtilerini göstermeye başlar.

Gazın Belirtileri

• Karın bölgesinde şişkinlik
• Yüzün kırmızı hale gelecek kadar zorlanarak gaz çıkarmaya çalışılması
• Bacakların karına doğru çekilmesi
• Geğirme
• Hıçkırık
• Kusma
• Huysuzluk
• Ağlama

Gazlı Bebek Sorununa Çözümler
Bebeğin gaz problemini çözmek için uygulanabilecek bazı yöntemler şöyledir:

Annenin beslenmesine dikkat etmek: Bazı kaynaklarda annenin yediği bazı yiyeceklerin anne sütünden geçerek bebeğe gaz yapabileceği belirtilirken, bazı kaynaklarda böyle bir aktarım olmadığı söylenir. Hangisi doğru olursa olsun, emziren anne, gaz yapma ihtimali olan yiyecekleri bir müddet yemeyerek, işe yarayıp yaramadığına bakabilir. Annenin yediği portakal, mandalina, çilek, domates ve meyve suları gibi yüksek asitli yiyecekler; süt, peynir, yoğurrt gibi süt ürünleri; brokoli, karnıbahar, brüksel lahanası vb. ve meşhur kuru baklagiller gaz yapması muhtemel gıdalardandır. Bir yiyeceğin sütten geçerek bebekte gaz yapıp yapmadığını anlamak için, o yiyeceği yemeyi keserek, yiyeceğin vücuttan tamamen atılması için 1-2 hafta beklemek gerekir.

Biberon türünü değiştirmek: Biberon ucu bebeğin yaşına uygun olmalıdır. Yaşından büyük (hızlı akan) uçlar bebeğin acele ederek hava yutmasına, yaşından küçük (ağır akan) uçlar da bebeğin sabırsızlanarak ağzını açmasına ve hava yutmasına yol açar. Doğru biberon ucunu deneme yoluyla bulmak ve gerekirse gazlı bebekler için özel geliştirilmiş biberon türlerini denemek faydalı olabilir.

Biberonu doğru şekilde hazırlamak: Bebeğe devam sütü veriliyorsa, biberonunun içine su ve toz konuldıktan sonra kapağını kapatıp çalkalamak yerine, küçük bir çay kaşığı yardımıyla kapak açıkken karıştırmak ve daha sonra biberon ucunu kapamak, devam sütünün içinde gaz birikmesini engelliyor. Bazı kaynaklar sütü hafifçe ısıtarak vermenin faydalı olduğunu söyler.

Bisiklet yöntemini uygulamak: Bebeği sırt üstü yatırıp, ayaklarını dizlerinden hafifçe bükerek, bisiklet çevirme hareketi yaptırmak gazın çıkmasını sağlayabilir. Bu hareket aynı zamanda bağırsakların da çalışmasına yardım eder. (Bu yöntemi uygularken bebeğin başının altına fazla yüksek olmayan bir yastık koymak ve hemen yemekten sonra yapmamak kusmasını engelliyor.)

Değişik gaz çıkarma yöntemleri denemek: Gaz çıkarma sırasında ebeveynler daha çok belli bir yöntemi tercih ediyor. Ancak gaz çıkarmanın birden fazla yolu var. Bir yöntem işe yaramadığında, diğer yöntemleri de denemek faydalı olabilir. Değişik gaz çıkarma yöntemlerinin resimli anlatımına da internetten biraz araştırarak ulaşabilirsin.
Devam sütü markasını değiştirmek: Devam sütüyle beslenen kimi bebeklerde süt bazlı formülden soya bazlı formüle ya da gazlı bebekler için geliştirilmiş özel formüllere geçiş yapmak işe yarayabilir.

Doğru şekilde beslemek:

1)Bebek emzirilse de biberon da verilse, beslenme esnasında bebeğin kafası midesinden yukarıda tutulmalıdır.

2)Bebeğin memenin ya da biberonun sadece ucunu değil, büyük kısmını ağzına alması sağlanmalıdır.

3)Hava yutma riskini azaltmak için, beslenme bittikten sonra bebeğin biberonu emmeye devam etmesini engellemelidir.

4)Bebeğin mide kapasitesinin küçük olduğu düşünülerek, sindiremeyeceği kadar çok yemekle besleyip gaz yaratmak yerine, az-az ve sık-sık beslenmelidir.

5) 6 aydan büyük bebeklere gün içinde uygun miktarda su da verilerek kabızlık yaşaması önlenmelidir. Kabız bebeklerde gaz sorunu daha çok görülür.

İlaç: Gazlı bebekler için piyasada satılan ilaçlardan kullanılabilir. İlaç kullanmadan önce doktorunuza danışın.

Karın üzeri yatırmak: Yemeklerden sonra olduğu kadar, diğer zamanlarda da bebeği karın üzeri yatırmak faydalıdır. Bu pozisyonda bebek debelenirken, karnına baskı yapacağı için gaz çıkartabilir.

Karına masaj yapmak: Bebeğin karnını daire şeklinde hareketlerle ovalamak da gaz çıkarmak için faydalı bir yöntemdir.
Katı gıdalara geçiş: Bebeklerin katı gıdalara geçiş aşamasında gazlı olması normaldir. Bu durumda bebeğin yeni gıda düzenine alışmasını beklemekten başka yapılacak birşey yoktur.

Gaza Benzeyen Diğer Sorunlar
Bebeklerde görülen diğer bazı rahatsızlıkların belirtileri gaz belirtilerine çok benzer. Bu nedenle gazlı bebekle karıştırılabilir. Bir bebekte gaz belirtileri gözlendiğinde, gazı geçiren uygulamalar işe yaramıyorsa, aşağıdaki rahatsızlıkların da olabileceği göz ardı edilmemelidir:

Anne sütünün fazla gelmesi
Kolik
Laktoz hassasiyeti
Reflü

“Son zamanlarda, bebeğim ağlarken katılmaya başladı. Bugün o kadar uzun süre nefesini tuttu ki neredeyse kendinden geçecekti. Bu tehlikeli olabilir mi?”Değişmez bir şey varsa o da, bebek nefesini tuttuğunda asıl acıyı ebeveynler çeker. Bebek katılıp morardıktan sonra, otomatik solunum merkezinin devreye girmesi ile saniyeler içinde normale döner. Ama bunu gören ebeveynler saatler boyunca düzelemez.Nefes tutmak, sinir, hayal kırıklığı veya ağrı gibi hisler ile tetiklenir.

Bu durumlarda ağlamanınşiddeti giderek artar, zamanla histerik bir halalır, bebek hiperventilasyon( derin ve sık solunum)yapmaya başlar ve sonunda nefes almayıkeser. Hafif durumlarda sadece dudaklar mavileşir.Bazen ağır durumlarda tüm vücut mavi olur,hatta bebek kendinden geçer. Kendinden geçtiğisırada vücudu kaskatı kesilebilir. Bu olay genelliklebir dakikadan kısa sürede düzelir, yanihiçbir beyin hasarı oluşmaz.Her beş bebekten bir tanesi herhangi bir zamandakatılabilir.

Bazen bu olay arada sıradaolurken, bazen günde bir iki defa tekrarlar. Katılmadaha çok aile ortamında olur ve 6 ay ile 4 yaş arasında sıktır. Fakat daha erken de başlayabilirya da daha uzun sürebilir. Epilepsi nöbetinden ayrılabilir (zaten bir ilgisi yoktur).Katılma da ağlama tetikleyici bir faktördür ve bebekkendinikaybetmeden önce mavileşir. Epilepsininağlama ile bir ilgisi yoktur, çocuk nöbet öncesimavileşmez.Katıldığı için kendinden geçen çocuklar içinhiçbir tedavi gerekmez. Zaten bu alışkanlığıngeçmesinin tek çaresi zamandır. Tabii ağlamaylasonuçlanacak olayları azaltmada kimi taktiklerişe yarayabilir:

• Bebeğinizin yeterince dinlendiğinden eminolun. Yorgun çocuklar bu işlere çok daha yatkındır.
• Her sorunu savaş haline getirmeyin. Sizinotoriteniz tartışılamaz ama bunu sürekli ispatetmeniz gerekmez.
• Katılma krizi başlamadan önce müzik,oyuncakveya başka bir gereç yardımıyla bebeğinizisakinleştirmeye çalışın (fakat yiyecek vermeyin-bu alışkanlık yaratır).
• Mümkünse tüm ailedeki stresi en aza indirmeyeçalışın
• Katıldığında soğukkanlı davranmaya çalışın.Çünkü sinirlenirseniz, durum daha kötüleşebilir.
• Katılma krizinin ardından beyaz bayrak sallamayın.Çünkü bebeğiniz isteklerinin bu yolla karşılanacağını anlarsa, bu hareketi daha sık yapmayabaşlar.

Eğer bu katılma nöbetleri bir dakikadan uzun sürüyorsa, ağlamak ile ilişkisi yoksa, başka şeylerden şüphe ediyorsanız doktorunuzu arayın.

Bebeğiniz tükettiğiniz bazı gıdalara hassasiyet gösterebilir. Eğer emzirme sonuna huzursuz oluyorsa bu gıdaları bir süre tüketmeyin.Bebeğinizin rahatladığını fark ediyorsanız emzirme sona erene kadar bunları yemek listenizden çıkarın Ailede gıda alerjisi varsa bunlara karşı dikkatli olun.Kesin kanıtlanmamış olsa da lahana ,karnabahar , kuru baklagiller , soğan ve sarımsağın bebekte gaz oluşturduğunu  ileri sürülür.

AKLINIZDA BULUNSUN

1. Yeterli miktarda protein almak önemli.Haftada en az 2 kez balık tüketmeye dikkat edin.
2. Folik asit ,emzirme döneminde de önem taşıyor.Yeşil Yapraklı sebzeleri sofranızdan eksik etmeyin.
3. D vitamini anne sütünde yeterli değil. Bebeğinizi doktorunuzun izniyle güneşli havalarda 15-20 dakika dışarı çıkarmak , bu vitamin sentezi için yararlı olur.
4. Emzirme döneminde tatlı ihtiyacınız için kuru meyveleri seçin.

Bebekler dünyaya geldiklerinde mide-bağırsak sistemleri tam olarak gelişmemiş
tir.Büyüklerde bulunan sindirime yarayan birçok enzimde bebeklerde henüz tam anlamıyla işlev görmediğinden bebek emmelerden sonra yada özellikle hazır mama tüketiyorsa mamadan sonra kramp şeklinde belirti veren ağrılarla başbaşa kalır. Erkek bebeklerde görülme sıklığı kızlara göre daha fazla olmakla birlikte gaz sancıları hafif veya şiddetli olarak birçok bebeğin karşılaştığı bir sorundur.Herhangi bir sağlık sorunu olmayan sağlıklı bebekte, her tür kontrol edilemeyen ağrıya “kolik” denir. Bu durum, bebeklerin ortalama % 20’sinde mevcuttur.
Bebek emmek ister ama kısa bir süre sonra ağlamaya başlar.Bebeğin huzursuzluğunu her halinden anlayabilirsiniz.Bebekler ayaklarını karınlarına çekerek ağlarlar. Bebeğiniz özellikle besin aldıktan sonra bu belirtileri veriyor ve sakinleşmiyorsa bunun gaz sancısı olma ihtimali yüksektir,ayrıca gazı olan bebeklerin karınları sert ve şiş görünür.
Bebeklerin tamamı ara sıra ağlar, ağlamayanı yoktur. Her ağlamasının da, mutlaka hemen o anda çözümlenebilecek bir nedeni de olmayabilir. Ancak bu ağlama, günde iki-iki buçuk saati geçmez. Ancak gazlı bebekte;

Sürekli ağlama 3 saatten fazla sürer,
Genellikle saat 18.00-24.00 arasında olur, akşam saatlerinde şiddetlenir,
Bebek son derece huzursuzdur,
Bacaklarını çeker, gaz çıkarır.
Gaz sancıları, bebek 2 haftalık olduğunda başlar, 4. haftada şiddetlenir, 3. ayda büyük ölçüde kaybolur. Az sayıda bebekte, 6-9. aya dek devam edebilir.Bebekler mümkün olduğu sürece anne sütü ile beslenmelidir, çünkü anne sütü bebeklerin mide bağırsak sistemine son derece uygun olup kolay sindirilebilir.