Diyet

Diyetisyen Gizem Şeber’den, çocuğun gelişiminin yaşına uygun olmasını için öneriler…

Çocuğunuzun yaşına uygun bir şekilde büyümesini ve gelişmesini istemeniz çok doğaldır ancak kimi zaman bu isteğiniz, bir tutku halini alır ve sizi yanlışlara doğru sürükler. Çocuğunuzun sağlıklı büyüyüp gelişmesi için, dikkat etmeniz gereken en temel nokta; beslenmesinin sizin beslenmeniz ile aynı olmadığını bilmeniz ve beslenmenizde sağlıklı kabul edilen bazı yiyeceklerin, çocuğunuz için uygun olmadığı gerçeğini kabullenmenizdir.

Diyetisyen Gizem Şeber: “Çocuğunuzun, büyüme ve gelişmesini olumsuz etkileyebilecek en temel durum, yetersiz beslenmedir. Eğer çocuğunuz, yaşına göre ihtiyaç duyduğu enerjiyi ve besin öğelerini tam anlamı ile karşılayamıyorsa, beslenme yetersizliği oluşur. Buna paralel olarak da çocuğunuzun, zihinsel ve bedensel gelişimi olumsuz etkilenir.” diyor ve sözlerine şöyle devam ediyor: “Dengesiz beslenme, diğer önemli bir sorundur. Çocuğunuzun bazı besinlere aşırı düşkün olması, bazı besinleri ise hiç tüketmemesi dengesiz beslenmesine sebep olur. Bu durumda, büyüme ve gelişmesi için gerekli olan besin öğelerinin bir kısmını aşırı alırken, bir kısmı hiç alınamaz ve bedensel-zihinsel gelişimi sekteye uğrar.”

Çocuğunuzun zihinsel ve bedensel gelişiminin yaşına uygun olmasını istiyorsanız, bazı kurallara özellikle uymanız gerekir.

İşte çocukların gelişimini olumsuz etkileyen besinler

Kepekli ekmek, pirinç, makarna

Demir eksikliğine bağlı kansızlık çocukluk ve süt çocukluğu döneminde en sık görülen kan hastalığıdır.

Her sosyoekonomik koşulda görülmesine rağmen düzey düştükçe kansızlık artmaktadır. Pek çok çalışma Türkiye’de demir eksikliğinin çok yaygın olduğunu göstermiştir. Ekonomik sorunlar kadar yanlış beslenme alışkanlığının da katkısı bulunmaktadır.

Bebeğinize 6. Aydan İtibaren Demir İçerikli Ek Gıdalar Verin

Demir eksikliğinin büyüme gelişme ve beslenmeyle yakın ilişkisi vardır. Diyetteki demirin yüzde 10’u emildiği için çocukluk döneminde diyetle günlük 8-15 mg demir alınması gerekir. Sağlam ve zamanında doğan bir bebekte depolardaki demir ilk 5-6 aydaki kan yapımı için yeterlidir. Düşük doğum ağırlıklı ve erken doğan bebeklerde demir depoları daha önce tükenir ve diyetteki demir önem kazanır. Yenidoğan ve süt çocuğunun temel besini süttür. Ne yazık ki anne sütü ve inek sütündeki demir miktarı yetersizdir. Anne sütünün en önemli üstünlüğü içerdiği demirin yüzde 49 unun emilmesidir. İnek sütündeki demirin sadece yüzde 10’u emilir. Yine de anne sütü alsa bile 6. aydan itibaren demir içeren ek gıdalar başlanmalıdır.

Çocuğunuz Buz ya da Toprak Yiyorsa Demir Eksikliği ile Karşı Karşıyasınız

Çocukların büyük kısmı ilk 2 yaşta çok süt tükettiği için 6-24 ayda demir eksikliğine sık rastlanmaktadır. Demir emilimini engelleyen gıdaların fazla alımı da eksikliği tetikler. Daha büyük çocuklarda kansızlık görüldüğü zaman demirin yetersiz alımı dışında kan kaybı da düşünülmelidir. Demir eksikliğinde büyüme, motor gelişim, davranış ve bilişsel fonksiyonlar, bağışıklık sistemi, deri ve mukozalarda değişiklikler oluşmaktadır. Solukluk, halsizlik, iştahsızlık, huzursuzluk, sık enfeksiyon çok rastlanan bulgulardır. Demir eksikliği olan hastalar buz ya da toprak gibi değişik maddeler yiyebilirler. Hızlı beyin büyümesinin ve psikomotor becerilerin kazanıl1371dığı süt çocukluğu döneminde demir eksikliği zeka düzeyinde kalıcı düşüklüğe neden olabilir.

Yeşim Coşkun, “Çocukken demir eksikliğine bağlı kansızlığı olan ancak tedavisi yapılmamış çocuklarda daha sonra zeka düzeyinde düşüklük, öğrenme yeteneğinde ve algılamada azalmayla birlikte derslerde başarısızlık ortaya çıkmaktadır. Bu nedenle demir eksikliğine bağlı kansızlık mutlaka tedavi edilmelidir” diyor.

Vücudumuzdaki birçok fonksiyonun yerine getirilmesinde rol oynadığından, demirin eksikliği tüm organları etkiler. Demir eksikliğine bağlı olarak ortaya çıkan kansızlık çocuklarda en sık rastlanan kansızlık türüdür. Demir eksikliğinin en önemli nedeni, gıdalarla vücudun ihtiyacı olandan daha az demirin alınmasıdır. İkinci en sık görülen nedeni, büyümenin hızlı olduğu dönemlerde demir ihtiyacının artmasıdır. Diğer demir eksikliğine bağlı kansızlık nedenleri ise, kan kaybı ve demirin bağırsaklardan emilememesidir.

Başka birtakım hastalıkların seyri sırasında da demir eksikliğine rastlanabilir. Demir eksikliğine bağlı kansızlık çocuklarda ek gıdalara başlanılan 6-24. aylarda ve büyümenin hızlı olduğu ergenlik döneminde daha fazla görülür. Demir eksikliğine bağlı kansızlık, zamanında doğan bebeklerde genellikle dördüncü, prematüre bebeklerde ikinci ayda başlamasına rağmen, bebek dokuz aylık olana kadar belirti vermeyebilir.

Soluk yüz önemli bir belirti

Dr. Yeşim Coşkun, demir eksikliğine bağlı kansızlığın yavaş geliştiği durumlarda hiçbir bulgu olmazken, kansızlık belirginleşmeye başladığında özellikle iştahsızlık, kilo alamama, solukluk ve huzursuzluk, daha büyük çocuklarda ise halsizlik, yorgunluk, çarpıntı, egzersiz performansında azalma ve toprak, cam, kül ya da buz yeme gibi bulguların ortaya çıkmaya başladığını söylüyor.

Anne babaların işi, özellikle çocukların nasıl besleneceği konusunda iyice zorlaşabilir. Örneğin hem kalsiyum almaları için çocukların bolca süt içmesi gerektiği söylenir, diğer yandan süt ürünleri alerjisine dikkat etmemiz hatırlatılır. Bu tüm yiyecek çeşitleri için geçerlidir ve son yıllarda görülen deli dana hastalığı, kuş gribi gibi büyük paniğe yol açan olaylar, anne babaların kafalarını tamamen karıştırmıştır. Peki o zaman, çocuklar ne yemelidir?
Sağlıklı beslenmenin temel unsurları artık bellidir. Yetişkin de olsanız, çocuk da olsanız önerilen şey aynıdır: Dengeli bir beslenme, çok çeşitli gıda türlerini içermelidir:

Günde en az 5 porsiyon meyve ve sebze

Tam tahıllı ekmek ve tam tahıllı kahvaltı gevreği gibi rafine edilmemiş nişastalı yiyecekler
Et, balık, yumurta ve mercimek gibi protein açısından zengin yiyecekler
Bazı süt ürünleri

Yiyeceklerin işlenmemiş olması ve taze hazırlanması da önemlidir, çünkü hazır yiyeceklerde fazla miktarlarda koruyucu madde, yağ ve tuz bulunurken, içerdikleri vitamin ve mineral değerleriyse düşüktür. (Yağ ve tuz, belirgin bir lezzeti olmayan işlenmiş yiyecekleri lezzetlendirmenin en ucuz yoludur.)

Meyve ve sebze

Siz ve aileniz için sağlıklı beslenmenin en temel kuralı günde beş porsiyon meyve ve sebze yemektir. Bazı kanser türlerine yakalanma riskini azaltmanın ve kalp hastalıklarına karşı korunmanın en hızlı yoludur. Ayrıca meyve ve sebzelerin tadı harikadır ve her öğüne çeşit katarlar. Günde beş porsiyon çok gibi gelebilir ama aşağıdaki listeden neyin bir porsiyon sayıldığına baktığınızda, aslında sandığınızdan az olduğunu göreceksiniz.

Çocukların yaz döneminde beslenmesi sağlıklı gelişimleri açısından önemli. Özellikle çocukların sağlıklı beslenmelerinin yanında güneşte fazla kalmamaları..Çocuklar yaz döneminde nasıl beslenmeli..Havaların ısınmasıyla birlikte çocukların beslenmesinde de dikkat edilmesi gereken noktalar bulunuyor.

Terlemeyle vücutta fazla su kaybının meydana gelmesi sonucu, bayılma hissi, bulantı, baş dönmesi gibi sağlık problemleri baş gösterebilir. Acıbadem Maslak Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları uzmanı Dr. Neslihan Korkmaz yaz aylarında çocukların nasıl beslenmesi gerektiği hakkında bilgi verdi:

Bebekler ve Çocuklar Sıvı Kaybını İfade Edemeyebilir!

Bebekler ve çocuklar sıvı kayıplarını ifade edemeyebilecekleri için anne- babaların çok dikkatli olması gerekir. Bu sebeple sıcaklıkların aşırı arttığı günlerde sıvı alımı desteklenmelidir. Terleme ile artan sıvı ihtiyacını karşılamak için anne sütü, su, süt, ayran, taze sıkılmış meyve suları, bitki ve meyve çayları tercih edilmelidir.

Yazın da Dengeli ve Yeterli Beslenme

Günlük 3 ana öğün tüketilmesi ve öğün atlamamak önemlidir. Kahvaltı günün en önemli öğünü olup kahvaltıda şekersiz marmelatlar, az yağlı peynirler, içecek olarak süt, taze sıkılmış meyve suları, ıhlamur ve kuşburnu gibi bitki çayları tercih edilmelidir. Yeterli ve dengeli beslenmenin önemi yaz aylarında da unutulmamalıdır. Et, yumurta ve kurubaklagil, süt ve süt ürünleri, sebzeler ve meyveler, ekmek ve tahıllar olmak üzere dört besin grubunda yer alan besinlerden imkanlar çerçevesinde her öğünde tüketilmelidir. Enerjisi yüksek hamur tatlıları yerine sütlü tatlılar, meyve tatlıları, dondurma gibi tatlılar tercih edilmelidir.

Eczanelerde veya bitkisel ilaç ve hap sağlayan şirketler tarafından kontrolsuz bir şekilde satılan bazı bitkisel ilaçlar anne sütüyle bebeğe geçmekte ve bazıları bebekte karaciğer sorunlarına neden olabilmektedir. Bebeğini emziren kadınların, bebekleri iki yaşından büyük oluncaya kadar genellikle bitkisel ürünler kullanmaktan kaçınmaları gerekir.
Emzirme Döneminde (Loğusalıkta) Süt Verir İken Kaçınılması Gereken Şifalı Bitkiler İçeren İlaçlar Ve Haplar Hangileridir?

• Dong Quai

• Gingko Biloba

• Nutmeg (küçük hindistancevizinin çekirdeği)

• Comfrey (karakafes)

• Coltsfoot (öksürük otu)

• Butterbur

• Hound Tongue (köpekdili)

• Ragwort (kanarya otu)

• Sibirya Ginsengi (sinseng)

• Sarımsak (fazla miktarda)

Dikkat!!
Hamilelik ve emzirme dönemlerinde bitkisel ilaçlar kullanmadan önce doktorunuza veya natüropat, homeopat ya da bitki uzmanına danışınız ve güvenlikleri ile ilgili kanıt isteyiniz.