Değişimler

Gebelik döneminde eklemlerin ve bağların çözülmesine yol açan hormonlarınızın değişmesiyle ve rahminizin büyümesi ile bel ağrılarınız her geçen gün artar, önlem almak içinse dik durmaya dikkat etmeli, ani ve sert eğilme ve dönme gibi hareketlerden kaçınmalı, sık sık nefes alıp vermeli, yatarken ve otururken destek sağlamak amaçlı bir yastık koymalısınız. Hamilelik süresince olabilecek gebelikte tansiyon zehirlenmelerine dikkat edilmelidir. Sabah saatlerinde el, ayak ve yüzde gereğinden fazla şişme, hızlı kilo artışı, sık ve çok baş ağrıları, görme bozukluğu, yüksek tansiyon gibi belirtilerin olması halinde mutlaka doktorunuzla görüşmelisiniz. Gebelik zehirlenmesi ile karşı karşıya olabilirsiniz.

Gebelik döneminde tansiyonunuzu takip etmelisiniz. 140 / 90′ın altında olması gerekmektedir. Kabızlık problemleri için lifli gıdalar tüketmelisiniz. Erken doğum belirtilerine karşı duyarlı olmalısınız.

Bebeğiniz

Bebeginizin gelismesi ile ilgili neler oldugunu kontrol edin.

Deneme nefesleri. Bu hafta bebeginizin burun delikleri açilmaya basliyor ve bu ona kaslarini ve cigerlerini kullanarak nefes alma olanagi veriyor. Fakat tabi ki nefes alinacak hava mevcut degildir ve bu nedenle amniyotik siviyi içine çeker ve disari birakir. Dogdugu zaman artik bu konuda çok iyi olacaktir.

Ne emici ama! Bebeginiz ayrica bazi beslenme kaslarini da gelistirip çalistirmaktadir-Dudaklari ve agzi. Bebeginizin emme refleksi o kadar güçlüdür ki eger yüzünün önünden eli yüzerek geçse bas parmagi ve parmaklarini emer. Ultrason genellikle bebekleri rahimde bas parmaklarini emerken gösterir. Ve hatta bazi bebekler dogduklarinda parmaklari, bas parmaklari, dudaklari ve ellerinde emmeden dolayi kabarciklar ile dogarlar. Emme, dogdugu zaman bebeginizin sahip olacagi 70 refleks içinden bir tanesidir.

Kavrama. “Bir seyi kavramak-mesela kendi göbek kordonum gibi-bu benim en son oyunum.” Kavrama bu reflekslerden bir tanesidir. eger parmaginizi yeni dogmus bir bebege dogru tutarsaniz sizi kavramasindaki kuvvete sasarsiniz. Su anda bebeginiz öldürücü tutusunu denemektedir. En sevdigi çekme oyuncagi ise göbek bagidir, bunu çekip çekistirmeyi çok sever. Merak etmeyin kordon bu zorluklarla basa çikacak sekilde yapilmistir.

Ölçümler. Bebeginiz yaklasik 2,5 cm boydadir ve 500 gram civarinda agirliga sahiptir.

Yüz Zamani
Bu safhada daha fazla yüz özellikleri belirgindir buna dudaklar göz kapaklari ve ortaya çikmis burun ve çene dahildir. Dis kulak daha gelismistir ve kafada daha yükseklerde pozisyon almaktadir.

Bu hafta bebeğinizin görsel ve işitsel duyular belirginleşir.

Uzman Görüşü:

Medicana International İstanbul Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Op.Dr.Mehtap Derelioğlu hamileliğin 26. haftasında vücuttaki değişimleri şöyle anlatıyor:

• Bebeğin cilt altı dokusu oluşmaya devam ettiği için kilo almaya devam eder.
• Duyu sistemlerinin gelişmesi söz konusudur. Görsel ve işitsel duyular belirginleşir. Beyin dalgaları oluşur. Işık ve sese karşı beyin dalgaları oluşur.
• Cildi hala kırışık ve incedir. Cilt altı kılcal damarlar nedeniyle cildi kırmızıdır.
• El tırnakları görülmeye başlar.
• Akciğer gelişimine devam eder. Akciğer dokusunun yapışmasını önleyen sulfaktan salımı mevcuttur. Bronşların uç kısımlarındaki küçük hava kesecikleri oluşumuna devam etmektedir.
• Ultrasonografide bakıldığında bebek kasları ile solunum hareketleri yapmaya devam eder. Bu nefes alma hareketleri akciğer gelişimini hızlandırır.
• Bebeğin boyu 34–36 cm arası ve yaklaşık 800 gram ağırlığındadır. (bir salatalık kadar)
• 7.aya kadar amnios miktarı da haftada 50 mililitre artar.
• Kan dolaşımının artması ve rahme giden kan akımını arttırmak için vücut pozisyonunu değiştirmek özellikle sol yan pozisyonda yatmak bebek için en iyi pozisyondur.
• Gebeliğin 20. Haftasından sonra özellikle gebelerde tansiyon yükselmeleri olabilir. Gebelerin %5–10 arasında izlenir. Bu nedenle gebelik takiplerinde her ay kilo ve tansiyon takibi yapılmalıdır. Gebeliğe ait tansiyon yükselmelerinin yanı sıra ödem dediğimiz ayaklarda ve bacak üstlerinde şişme, idrarda protein kaybı ile olan preeklampri adı verilen gebelik zehirlenmesi önceden tespit edip tedbir alınabilir. Gebeler tuzlu baharatlı gıdalardan uzak durmalı istirahat dönemlerine dikkat etmeli ve diyetlerinin düzenlenmesi gerekir.
• Ödemin eşlik etmediği sadece tansiyon yüksekliği tespit edilen gebelerin dâhiliye doktoru tarafından değerlendirilmesi gerekir. Gebelikte tansiyon yükselmeleri için verilebilecek ve bebeğe zararı olmayan tansiyon ilaçları mevcuttur. Tansiyon yükselmesi yaşayan gebelerin takibi daha sık ve dikkatli yapılmalıdır.

Gebelikte büyüyen rahiminiz vücudun sağ yanında bulunan ana toplardamara (“vena cava”) bası yapar. Bu nedenle özellikle vücudun alt yarısındaki büyük toplardamarlarının kalbe kanı geri götürme hızını yavaşlar. Bunun en önemli sonuçlarından biri ayaklarda ortaya çıkan şişliklerdir (ödem). Çoğu anne adayının bu haftalardan itibaren ayakları şişer ve bu durum özellikle yorgun bir iş gününün sonuna doğru belirginleşir. Bunun nedeni basıya uğrayan ve akımı yavaşlayan toplardamarların içlerindeki fazladan kanın sıvı kısmını damar etrafında bulunan alana sızdırmalarıdır (“sıvı göllenmesi”). Bu açıdan bakıldığında vücudun yerçekimi etkisine en fazla maruz kalan bölgeleri olan ayaklarda şişme olması fizyolojik, yani normal kabul edilen bir tepkidir. Amaç, toplardamarların “rahatlatılmasıdır”.

İstirahat halindeyken sol yanınıza yattığınızda bu toplardamarların rahatlamasına katkıda bulunabilirsiniz. Bu yatış pozisyonu aynı zamanda bebeğinize daha fazla kan gitmesine de katkıda bulunur.

Çalışan anne adayları akşam eve gelip birkaç saat yatma pozisyonunda dinlendiklerinde bu ödemin azaldığını görebilirler. Bazı anne adaylarında ise ayaklardaki ödem onları korkutacak kadar fazla olabilir. Ayaklarınızdaki şişmelerin çok fazla olduğunu düşünüyorsanız veya ellerinizde ve yüzünüzde şişmeler oluyorsa bu durumu doktorunuza iletmelisiniz.

Vücudun alt kısmındaki bu sıvı göllenmesinin bir sonucu da gece uykudan uyandıran idrara çıkmadır. Gece yatış pozisyonuna geçince basıdan kurtulmuş toplardamarların içine geri giren sıvı böbreklere geçerek idrar şeklinde atılmaktadır.

Vücudun alt kısmındaki sıvı göllenmesinin bazı anne adaylarında ortaya çıkardığı diğer iki sorun varis ve hemoroid (basur, mayasır) oluşumudur. Varisler bacaklardaki yüzeyel toplardamarların belirginleşmesi sonucunda, hemoroidler ise kalınbağırsağın son kısmındaki toplardamarların belirginleşmesi sonucunda oluşurlar. İleri seviyeye gelmiş varisler estetik sorunlara ve ağrıya, ilerlemiş hemoroidler ise dışkılama esnasında ağrı ve kanamaya neden olabilir.

Rahiminizde bu haftalardan itibaren zaman zaman ortaya çıkan ani kasılma ve gevşemeler hissederseniz korkmayın. Bunlar Braxton-Hicks kasılmaları adı verilen ağrısız, adet krampları gibi ve düzensiz aralıklarla gelen kasılmalardır. Rahiminiz gerçek doğum sancıları için antrenman yapmaktadır. Çoğu anne adayında bu tür kasılmalar 30. haftadan sonra belirginleşmeye başlasa da bazı anne adaylarında bu haftalarda “antrenman kasılmaları” başlayabilir.

Braxton-Hicks tarzı kasılmalar hiçbir zaman günlük yaşantınızı etkileyecek kadar sık olmamalıdır. Eğer böyle oluyorsa bir erken doğum eylemi işaretçisi olabilirler.

Her anne adayı gibi siz de erken doğum belirtilerine duyarlı olmalı ve gerekli durumlarda doktorunuza haber vermelisiniz:

Erken doğum tehdididinin en önemli belirtisi rahimde düzenli aralıklarla ortaya çıkan kasılmalardır. Bu kasılmalar ender durumlarda ağrısız da olabilirler.

Kasılmalarınızın olup olmadığını anlamak için avcunuzun içini karnınıza hafifçe dokundurun. Avucunuzun altında rahiminizin “toplanıyor” hissi yaratması kasılma belirtisidir.

Bu esnada ağrı duyulması şart değildir.

Bu kasılmaların sıklığını ve süresini ölçün. Saatte dört kez ya da daha sık ortaya çıkan kasılmalarda mutlaka doktorunuza haber verin.

Erken doğum tehdidinin diğer önemli belirtileri arasında pelviste dolgunluk hissi, adet sancısına benzer kramp tarzı ağrılar, pozisyon değiştirmekle geçmeyen bel ağrıları, vajinal akıntının artması ya da niteliklerinin değişmesi (daha sümüksü, daha sulu ya da kanlı akıntı ortaya çıkması), ishalle beraber olan ya da tek başına ortaya çıkan bağırsak krampları yeralır. Bu durumda yine kasılmalarınızı elle kontrol edin. Bu ek belirtiler kasılma olmadan tek başlarına erken doğum tehdidi açısından bir anlam taşımazlar. Ancak bu belirtilerden biri varsa ve kasılmalarınızın olup olmadığından emin değilseniz yine doktorunuza başvurmalısınız

Bebeğiniz artık bir minyatür insan görünümündedir. Kulak içinde yer akan minik kemikler tamemen sertleştiği ve orta kulak kemikleri de gelişimi gelecek haftada tamamlayacağı için bebek çok iyi duyabilir. Bebeğinizin dudakları iyice belirginleşmiş olup, ultrasonografide gülümsemesi fark edilebilir. Bebeğinizin gözleri gelişimini tamamlamış olmasına rağmen iris dediğimiz renkli kısım pigmente değildir, o yüzden göz rengi belli değildir. Bebeğin vücudunda oransal ilişkiler giderek normale dönüyor olsa da baş hala vücuda göre biraz daha büyüktür.Bu ve ilerleyen haftalarda bebeğinizin tekmeleme, yumruklama ve omuz atma gibi değişik hareketleri birbirinden ayırt edebilir duruma geleceksiniz.

Annede ise yavaş ama sürekli bir kilo artışı söz konusudur. Bu haftada aşerme adını verdiğimiz olay daha fazla olur. Rahmin büyümesine bağlı olarak rahmi asan bağın gerilmesiyle kasık ağrıları hissedilebilir. Kalsiyum ve magnezyum alımıyla şikayetlerin rahatladığı bacak krampları görülebilir. Kramp girdiğinde bacağınızı düz uzatarak eşinizden masaj yapmasını isteyebilirsiniz. Artık eşinizin heyecanla beklediği an bu haftada görülmektedir; bebeğinizin hareketlerini hissetmesi…

Eşiniz elini karnınıza koyduğunda bebeğinizin hareketlerini çok rahat hissedebilir, hatta bu hareketler dışarıdan gözle bile fark edilebilir. Bebeğinizin taklalar atacak kadar özgürce hareket edebileceği çok geniş bir alan vardır. Bebeği hareketleri kas güçlenmesini göstermesi bakımından çok önemlidir. Bu haftalarda yapılan ultrason incelemelerinde bebek makat gelişken çok kısa bir süre sonra baş gelişe dönebilir. Bebeğin ters durması fazlaca önemli değildir. Ultrasonografide bebeğin gelişimin en net gözlenebildiği haftalar 19.-23. haftalar arasıdır. Bu hafta sonunda ortalama bebeğinizin boyu 31 cm. ve ağırlığı 550 gr. kadardır.

Bebeğiniz bu haftada sizi duymaya başlar. Bebeğinizle konuşabilir, ona hoşuna gideceğini düşündüğünüz şeyler okuyabilir ya da şarkı söyleyebilirsiniz. Bazen duymakla kalmaz seslere tepki de verebilir.

Gebelikte annenin vücudunun ağırlık merkezi sürekli olarak değişmektedir. Vücudunuz bu duruma aynı hızda uyum sağlayamadığından dengenizi sağlamakta güçlük çekebilirsiniz. Karnınızın büyümesine bağlı olarak bel kavisiniz de içeri doğru genişlediğinden vücudunuzun kamburunu çıkarmadan karnınızı rahatça taşıyabileceğiniz en iyi duruş pozisyonu belirlenmelidir.

Gebelik hormonlarına bağlı olarak tüm eklemlerinizde gevşemeler olacaktır. Buna bağlı bel ağrısı oluşabilmektedir. Bu haftalar hem denge sorunları hem de bel ağrıları nedeni ile yüksek topuklu ayakkabılara veda edilmesi, ortopedik ayakkabılar giyilmesi gereken dönemlerdir. Bu hafta sonunda bebeğinizin boyu ortalama 29 cm. ve ağırlığı 470 gr. kadardır.

Bebeğinizin 25 santim uzunluğa ulaştığı 21. haftadaki gelişmelere bir göz atalım

Yolun yarısını atlattınız. Üstünden bir hafta daha geçti bile! Boyutları hemen hemen bir havuç uzunluğunda olan bebeğiniz bir dövüş ustası gibi karnınızın içinde hareket ediyor. Dönerken yaptığı hareketler bu aralarda tekmelere ve yumruklara dönüşüyor. Bebeğinizin hareketlerini siz de anlamaya başlıyorsunuz. Yavaş yavaş ne yaptığını hissediyor ve onunla aranızdaki bağı güçlendiriyorsunuz. Bebeğinizin kaşları ve göz kapakları oluşmuş durumda. Eğer bebeğinizin cinsiyeti kızsa dış genital organının da oluşmaya başladığı söylenebilir.

Hayatınız nasıl değişiyor?

Anne olacağınız fikrine her geçen gün daha çok alışıyorsunuz. Başta bebeğinizin varlığına çok fazla inanamamış olsanız da hareketlerini hissedip gözle görebileceğiniz bir boyuta ulaştığında ona karşı daha da yakın hissediyorsunuz. Bu dönemler oldukça rahat geçen haftalardır. Henüz çok büyük bir göbeğe sahip değilsiniz. Bu nedenle rahat hareket edebiliyorsunuz. Hazır bu evredeyken tadını çıkarmaya bakın. Nitekim son 3 aylık dönemde göbeğinizle birlikte başka sorunlar da büyüyebilir.

Erkek veya kız? Rutin bir ultrason ile bu hafta öğreneceksiniz.

Hamileliğinizin 20. Haftasında Bebeğiniz

Bir kavun kadar büyük göbekte kız mı erkek mi bulunduğunu merak mı ediyorsunuz? İşte şimdi bir göz atma şansı! 18 ila 22. hafta arasında herhangi bir zamanda programlanan ikinci üç aylık ultrasonunuz, doktorunuza orada neler olup bittiğini görmek fırsatı sunmaktadır. Ve, vay canına neler olup bitiyor! Bir kıza sahipseniz, rahmini artık tam olarak oluşmuş ve yumurtalıkları yaklaşık yedi milyon ilkel yumurta taşımaktadır. Bir erkeğe sahipseniz, testisleri karınlarından nihai varış yerlerine – erbezi torbasına – uzanmaya başlamıştır. Ve bebeğiniz kesinlikle daha da büyümekte (yaklaşık 250 gram ağırlığında ve 16.5 santim boyunda) iken, orada hala sürekli artan çok miktarda yer bulunmaktadır, böylece rahatlıkla dönebilir, bükülebilir (ve akrobatik hareketlerini size hissettirir!).

Hamileliğinizin 20. Haftasında Bedeniniz

Artık hamileliğinizin orta noktasındasınız (20 hafta bitti, 20 hafta daha kaldı!), göbeğinizdeki şu küçük kavununuz (yani bebeğiniz) hareketlerini hissettikçe ve bebek şişliğinizi görenlerden gülümsemeler aldıkça daha da bir gerçeklik haline gelmektedir. Ayrıca, normale göre tırnaklarınız daha güçlü (kuru ve kırılgan hale gelebilmelerine rağmen) ve kıllarınız (tüm vücudunuzdaki) daha kalın ve dolgun olduğunu fark ediyor olabilirsiniz – hepsi saç ve tırnak hücrelerinize fazladan besinler taşıyan hamilelik hormonları ve artan dolaşım sayesinde. Saçlarınız eskisine göre daha hoş iken, çenenizdekilerden pek hoşnut değilsiniz. Bu durum geçicidir ancak istediğiniz gibi kazıyabilirsiniz!

Mide yanması veya hazımsızlık: Basit bir mide yanması devası istiyorsanız, öğünlerden sonra şekersiz sakız çiğneyin. Neden olduğu tükürük mide asitlerini nötralize eder ve sıvıların geri mideye dönmesini zorlar.

Artan vajinal akıntılar: Hamileliğiniz ilerledikçe, vajinal akıntıda bir artış fark edeceksiniz. Rahatsız olabilir ancak bu akıntı gerçekten doğum kanalı enfeksiyondan korumaya yardımcı olur ve vajinadaki bakterilerin sağlıklı bir dengesini sağlar.

Ara sıra baş ağrıları: Penceresiz, sıkışık yerlerde veya flüoresan altında çok piştiğinizde baş ağrılarınızın arttığını mı görüyorsunuz? Günde bir kaç kez temiz hava molaları alın ve baş ağrısına neden olabilecek çok pişmemek için kat kat giyinin.

Ara sıra baygınlık veya baş dönmesi: Sıkışık, sıcak odalar sersemliğin nedeni olabilir (sadece baş ağrısının değil), özellikle de fırınınızda pişirdiğiniz o küçük çöreğinizle birlikte vücudunuz zaten çok ısı üretiyorken. Temiz hava için sık molalar alarak ve rahat elbiseler giyerek serin kalmaya çalışın.

Bacak krampları: Uzmanlar hamilelik sırasında bacak kramplarının nedenleri konusunda net değil, ancak bir teori ise bunların bacaklarda sıkışan kan damarlarından kaynakladığıdır (fazla ağırlık ve şişmenin bir sonucu). Yapabildiğinizde ayaklarınızı yukarıya dayayarak ve bol sıvı tüketerek kanın tüm vücudunuzda daha rahat dolaşmasına – ve krampı azaltmaya- yardımcı olun.

Ayak bilekleri ve ayakların hafif şişmesi: Ayak bilekleri ve ayaklarınızda biriken sular ağrı hissetmenize yol açıyor ise, dışarıda iken rahat (sıkı değil) ayakkabılar giyin ve eve geldiğinizde terlik giyin. Ayrıca, kan akışını kesebilecek sıkı çoraplar veya külotlu çoraplardan kaçının – ayaklarınızdaki şişmeyi azaltmak amacıyla sıvıların rahat bir şekilde akmasını istiyorsunuz.