Bebek Sağlığı ve Aşılar

Yenidoğan bebekler hiçbir sebep yokken bazı rahatsızlıklar yaşayabilirler veya ağlama nöbetleri ortaya çıkar. Bunun başlıca nedeni koliktir. Anneleri endişeye düşüren belirtiler arasında karın şişliği göze çarpmaktadır. Uzmanlar kolik hakkında bir neden belirleyememişleridir. “Bebeklerin Karnı Neden Şişer” başlığımızda bebeklerde karın şişliğiyle ilgili daha fazla bilgiye ulaşabilirsiniz..!

Birçok faktör kolik ağrılarına ve rahatsızlığa neden olabilir. Yenidoğan bebeklerde sindirim sistemi gelişimini tamamlanamaz. Sindirimi destekleyen kaslarda, yiyeceği hareket ettirmek için gerekli uygun ritimler henüz gelişmemiştir.

Yine yenidoğan bebeklerde sindirime yardımcı yararlı bakteriler yoktur, bu bakteriler zamanla çoğalırlar. Bütün bu sebepler ilk altı ayda kolik ağrılarının olduğunu açıklar. Emziren annelerin yediği bazı gıdalar bebekte alerjenlere neden olabilir. Gaz yapan yiyeceklere ait elementler, anne sütüyle beraber bebeğe geçebilir ve bebekte gaza ve şişkinliğe neden olabilir.

Sonuç olarak anneler yedikleri gıdalara dikkat etmeliler yani bu konuda özen göstermeliler. Bebek bu dünyaya alışmaya çalışıyor ve büyüdükçe kolik ağrıları, gaz sancıları yok olacaktır.

Bebek ishali anne sütü ile beslenenlerde oldukça az rastlanan bir durumdur. Çünkü anne sütünde bulunan maddeler ishali oluşturan mikroorganizmaların oluşmasını büyük ölçüde engeller.

İshalin belirtileri; sık sulu dışkılama; dışkının sıklığının ve miktarının artması; sümüksü dışkı ve bazen de kusmanın birlikte görülmesidir.

İshal her mevsimde olabilir ancak yazları taze meyve tüketimi daha fazla olduğundan daha sık görülür. İshalin sebeplerini şöyle sıralayabiliriz:

• Hastalık
• Diş çıkarma
• Belirli gıdalara karşı olan hassasiyet
• Gereğinden fazla meyve ve meyvesuyu (özellikle elma ve üzüm) tüketimi
• Gastrointestinal enfeksiyon (bağırsaklarda mikrobik enfeksiyon gelişmesi)
• Antibiotik tedavisi (antibiotik tedavisi sırasında bebeğe yoğurt yedirilmesi içerdiği canlı kültürler nedeni ile onu ishalden koruyabilir.)

Nedenlere bağlı olarak ishalin tedavisi değişmekle beraber en yaygın ishal tedavisi diyet ile yapılanıdır. Bazen doktor ilaç önerebilir. Kesinlikle ishal olan bir bebeğe doktorun onayı olmadan ilaç uygulanmamalıdır, aksi takdirde bebeğin sağlığını tehlikeye atabilirsiniz.

Bebeğin altını tahrişten korumak için her dışkılamadan sonra değiştiriniz ve her değiştirmede pişik merhemi sürünüz. Bebek çok küçükse ve ağır bir ishal olduysa sıvı tedavisi için hastaneye yatırmak uygun olur. İshalde birçok durumda mama yada annesütü vermeye devam etmeniz en iyi yöntemdir. İshalli bir bebek geçici olarak laktoza (inek sütünde bulunur) karşı dayanıksız olduğundan laktoz içermeyen bir gıda rejimi önerilir.

Şu tavsiyelere uymanızda fayda vardır:

İshal nedeni ile oluşan sıvı kaybını önlemek için en azından iki saatte bir 50-60 ml sıvı verilmesi gerekir. Anne sütüne veya hazır mamalara ilave olarakh emen her eczanede bulunan ishal için hazırlanan bir rehidrasyon karışımı tavsiye edilir. İki veya üç dakikada bir bir kaşık, bardak veya biberon ile birkaç yudum verilmesi uygundur. Bebeğe kesinlikle tatlandırılmış yiyecekler, yapay meyve suları vermeyin.

Bizi sefil perişan bir gribe sürükleyecek 200 kadar virus olduğunu biliyor muydunuz? Henüz bağışıklık sistemi tam oluşmayan bebeğinizin, neden 2 hafta geçmeden yine grip olduğunu şimdi anlıyorsunuz sanırım. Ben anladım. Maden gribe yakalanmak bu kadar kolay, kendim, sevdiklerim ve minik çakıl taşım için evde ne gibi tedaviler uygulayabilirim araştırdım.

Tecrübeme göre evde bazı önlemler hızlıca alınırsa, grip o kadar da kötü seyretmeyebiliyor. Evet doktora gidip ilaç almak da bir çare, ama ben zorunlu olmadıkça ilaç almayı sevmeyenlerdenim. Zira biz antibiyotiğin şeker reçete edilir gibi verildiği bir nesiliz. Oysa İngiltere’de geçirdiğim biricik yıl ve sonrasında gelen aydınlanma öğretti ki, bakteri olmadan antibiyotik almak yarardan çok zarar veriyor. Çünkü antibiyotik yalnızca zararlıları değil, vücudumuzdaki yararlı bakterileri de temizliyor. Ve biz bir sonraki sefer daha da kolay hasta oluyoruz.
Yani güvenilen bir doktor tarafından reçete edilmeyen ilaca hayır. Yıllarca denenmiş, işe yaradığı kanıtlanmış yöntemlere evet. Bebeğiniz üşütürse, grip veya nezle olursa evde neler yapabilirsiniz? Buyrun öğrendiklerim: Bolca dinlenme (her yaş)

Çocukların başına gelen kaza ve akut rahatsızlıklar karşısında yetişkinlere oranla daha çok üzülür ve etkileniriz. Bu yüzden çocukların karşılaştığı acil durumlar hem anne baba hem de ilk müdahaleyi yapan kişiler açısından ciddi bir sıkıntı kaynağıdır. Ayrıca çocuk vücudunun özellikleri acil durumlarda yaşına uygun bir yaklaşım gerektirir. Bir başka ifadeyle 12 yaşındaki bir çocuğun hayatını kurtaracak önlemler, emzikteki bir bebek için ölümcül olabilir.

BebekSayfasi.Com olarak Türkiye’nin en kapsamlı bebek gelişimi ve sağlığı içeriklerini bebek sayfası annelerimize sunuyoruz. Bebeklerin çok fazla ağlaması, katılma ve kolik konuları ağlama ve kolik başlığımızda bulabilirsiniz.

Bebeklerde Katılma Nöbetleri (Nefessiz Kalma):
“Bebeğim ağlarken birden bire katılıp kalıyor. Nefes alamıyor, rengi morarıyor, boğulacakmış gibi oluyor” şeklindeki yakınmaları çok sayıda anneden duyabiliriz. Bazı bebeklerin neden nefeslerini tutup morardıkları tam olarak bilinmese de, yapısal özellikler büyük önem taşır.

Çok yoğun ağlayan bebekte sık soluma ile kan karbondiyoksit düzeyinin aşırı düşmesi, bu sorunu yaşamaya eğilimli bebeklerde solunumu ve kan dolaşımını düzenleyen mekanizmaları etkileyebilmekte ve bebek kısa bir süre nefes alamamaktadır.

Bu gibi durumlarda uzmanlar şunların yapılmasını öneriyor:

• Katılma anlarında sakin olun asla tepki göstermeden hızlıca aşağıdaki yöntemleri uygulayın.
• Çok kuvvetli bir şekilde ağzına ve yüzüne doğru üfleyin.
• Kucağınıza alıp açık havaya çıkartın.
• Açık havaya çıkardığınız bebeğinizin poposunu açın ve çıplak poposuna vurun.
• Ayak tabanlarını ve topuklarını çimdikleyerek bebeğinizi uyarın.
• Sırtına vurun, bu anlarda bebeğinize dokunmaktan asla korkmayın.

Bu tarz durumlarla çok sık karşılaşıyorsanız vakit geçirmeden uzman bir doktora götürüp gerekli araştırmaları yapmayı ihmal etmeyin.

Katılma durumunda hayati tehlike ve beyin hasarı söz konusu değil
Gelişim Nöroloğu, Uzman Dr. Sinan Çomu bebeklerde katılmayı tetikleyen durumlardan, beklenmedik ağlama ve katılma anlarında neler yapılabileceği hakkında bilgi verdi. “Katılmalar eşlik eden kalp atımındaki yavaşlamaya bağlı olarak bazen soluk bazense morarma tablosu ile seyreder. Katılmaları tetikleyen ağlamalar değişik sebeplerden olabilir. En sık gözlenen, istediği bir şeyin yapılmaması, ani ve beklenmedik şekillerde düşmeler, başvurmalardır. çocuğun çocukkendine gelir. Dolayısıyla katılma hayati tehlike veya beyin hasarı söz konusu değildir.”

• Kolik Bebek Nasıl Sakinleştirilir?
• Bebeğinizin Kolik Ağlamaları Ile Başa Çıkma
• Kolik Bebek Nasıl Anlaşılır ?

Katılma 4 yaşında sona eriyor
Katılmalar bazen 3-4 yaşına kadar devam edebilir. Genelde söyleneni iyi anlayabilecek yaşlarda katılmaların bitmesi beklenir. Katılma bir yerde öğrenilmiş bir davranış sorunudur. Bünyesel ve kansızlık gibi bazı özellikleri anlayıp çözmek dışında tedavi ailenin soğukkanlı kalabilmesindedir. Ağlamaya yol açan durumlarda çocuğa karşı rahat ve hafifletici tavırlarla yaklaşmak önemlidir. Ağlıyor diye istediğini hemen yerine getirmek genelde katılmaların yerleşmesine sebep olur. Çözüm, anne babanın bilinçli ve soğukkanlı tavır edinmelerindedir.

Ağlama ve kolik kategorimizde bebek ağlaması ve sakinleştirmeyle ilgili yüzlerce başlık bulabilirsiniz.

Gizem annesine diyo ki;
Anne, yeni doğan bebeklerde bazı hastalıklar meydana gelebilir. Hani ben ilk doğduğumda pamukçuk ve ishal olmuştum ya onun gibi işte. iBebek.co’daki tüm yazar arkadaşlar bir araya geldik onların yeni doğan hallerindeki hastalıklarını araştırdık. Yeni doğan bebek hastalıkları konak (kafa derisi kabuklanması), pamukçuk, sarılık, soğuk algınlığı veya üst solunum yolu enfeksiyonu, kabızlık ve ishal olabilir. Yeni doğan bebeklerin hasta olmasının nedeni anne karnında hastalıklara ve daha birçok şeye karşı güvenliydiler ama doğduktan sonra dışarıdaki ortama ayak uyduramayıp hasta olabilirler. Yeni doğan bebeklerin bağışıklık sistemi ilk yılda oluştuğu için pek çok hastalığa yakalanabilirler. Şimdi yeni doğan bebeklerde sıkça görülen hastalıkları anlatalım.

Yeni doğanlarda sıkça görülen bebek hastalıkları nedir?

Sarılık
Annelerin annesi, sağlıklı ve zamanında doğmuş bebeklerin %60’ında, erken doğan bebeklerin ise %80’inde sarılık hastalığı gözükmektedir. Geçenlerde okuduğumuz bir kitapta sarılığın tamı şu şekildeydi; “Sarılık bilirubin adı verilen, cilde sarı rengi veren bir maddenin kandaki seviyesinin yükselmesi ve deride birikmesinden dolayı oluşmaktadır.” Sarılık olan bir bebek ilk önce yüzünden belli olur. Kandaki bilirubin seviyesinin artmasıyla birlikte sırasıyla, göğse, karna, kola ve bacaklara doğru ilerler. Ciltte bulunan bilirubin en iyi gün ışığında ya da florasan lamba altında görülmektedir. Ayrıca parmağınızla bebeğinizin burnuna ve karnına hafifçe bastırıp hemen kaldırdığınızda oluşan sarı renk bariz bir şekilde gözükebilir. Anne bir de unutmadan söyleyeyim sarılığın tespiti ve takibi oldukça önemlidir. Bazen sarılık kendiliğinden geçebilir ama bazı durumlarda bilirubin seviyesinin fazla olmasından dolayı kendiliğinden geçmez ve mutlaka bir doktordan yardım almanız gerekebilir. Bilirubin’in fazla olması beyinde hasara neden olabilir. Yeni doğan bebeği olan teyzeciğim eğer bebeğinde sarılık olduğunu düşünüyorsan hemen doktor amcaya git o sana uygun ilaçları ve tedaviyi yapacaktır.

Anne oldunuz, tam da onun kokusunu doyasıya içinize çekecekken o da ne; burnunuz akmaya, boğazınız ağrımaya başladı. Şimdi ne yapacaksınız? Hepimiz gribin ne kadar bulaşıcı olduğunu biliyoruz. Peki konu bebeğimiz olduğunda ne yapacağız?

Onu kucaklayamayacak ve daha da önemlisi emziremeyecek miyiz? Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Gülcan Çelik, “Grip (İnfluenza virüsleri) tüm dünyada her yaş grubunda akut solunum yolu enfeksiyonuna sebep olan etkenlerdir. Ciddi akciğer hastalıklarına ve ölüme yol açabilmesi, ülkeler ve kıtalar arası yaygınlaşma özelliğine sahip olması nedeniyle soğuk algınlığından ve diğer solunum sistemi hastalıklarından farklıdır. Küçük bebekler, kronik hastalığı bulunanlar, bağışıklık yetersizliği olan hastalar ve hamilelerde ise daha ağır ve ilerleyici hastalığa neden olabilir; sinüzit, otitis media, krup, bronşit ve pnömoni gibi komplikasyonlarla karşımıza çıkabilirler” diyor.

ÖZELLİKLE ÇOCUKLARDA DAHA HIZLI YAYILIYOR

Grip, kişiden kişiye damlacık yoluyla bulaşıyor ancak bulaşmada yüzeylerin rolü göz ardı edilmemeli. Kişi bol miktarda virüs barındıran masa, kapı kulbu, oyuncak gibi yüzeylere temas ettikten sonra eliyle mikrobu yaymaya devam ediyor. Bu bulaşma şekli, özellikle her şeyi ağzına götürebilen çocukların enfekte olması açısından daha da büyük önem taşıyor.

BEBEĞİ GRİPTEN KORUMANIN YOLLARI

• Bebekleri özellikle grip mevsiminde kapalı mekanlara sokmayın.
• Bebeğinizi grip geçirmekte olan kişilerden uzak tutun.
• Bebeğin bağışıklık sistemini güçlü tutmak için, eğer henüz anne sütüyle besleniyorsa düzenli olarak emzirmeye devam edin.
• Katı gıdalarla beslenmeye başladıysa bağışıklık sistemini güçlendirecek besinler ve bol sıvı verin.
• Bebeğinizin ve ailenin diğer tüm fertlerinin hijyenine dikkat edin. Özellikle ellerinizi sık sık sabun ve bol suyla yıkayın.
• Bebekler çoğunlukla öpme yoluyla grip oluyor. Bu nedenle insanlardan bebeğinizi öpmemelerini rica edin.
  

LOHUSALIKTA GRİP

Suçiçeği çocukluk çağının çok bulaşıcı bir hastalığıdır. Çünkü virüs hava ile birkaç metreye kadar taşınabilir. Suçiçeği ·geçiren bir hastanın soluduğu havayı solumak bile hastalığa yakalanmaya sebeptir. Döküntü oluşmadan 2 gün öncesinden başlayan bulaştırıcılık, döküntü başladıktan sonra yaklaşık 7 gün daha sürebilmektedir. Hastaların öksürük, aksırık damlacıklarından ve kabuklaşmamış döküntülerinden bulaşma olmaktadır. Kuluçka süresi 10- 21 gün arasındadır. Hastalık l yaş altı bebeklerde ve 13 yaş üstündekilerde ciddi seyredebilmektedir. Belirtileri:

Döküntü oluşmadan önce şu belirtiler görülebilir; halsizlik, iştahsızlık, baş ağrısı; karın ağrısı, ateş. Bu belirtilerden 1-2 gün sonra döküntüler başlar. Ama genelde temastan 2-3 hafta sonra birden tipik döküntüler belirmeye başlar. Kaşıntılı, kızarık, kabarık, sonra içi sıvı dolu küçük kabarcıklar, önce göğüste, karında ve sırtta görülür. Bunlar bir taraftan kuruyup kabuklanırken, diğer taraftan yeni lezyonlar oluşur. Bu döküntülerin sıklığı 10- 15 taneden, sayılamayacak olana kadar değişmektedir. Yüzde, saçlı deride, gövdede, kol ve bacaklarda, ellerde yaygın şekilde oluşabilmektedir. Döküntüler ağız ve burun içinde, genital bölgede de olabilir. En önemli vakalardan biri de hastalığın göze sıçramasıdır. Kendi kendine göze bulaşacağı gibi kaşımakla da bulaşabilir. Gözde kızarıklık, batma hissi oluştuğunda mutlaka doktora başvurulmalıdır. Göz bebeğini tutan suçiçeği vaktinde iyi tedavi edilmezse görme kaybına yol açabilir. Bir komplikasyon gelişmemişse 5-7 gün içinde iyileşir. 11. ya da 12. gÜnlerde bulaşıcılığı kalmaz. Çoğunlukla kendiliğinden düzelen bir hastalık olmasına rağmen su çiçeğinde birtakım komplikasyonlar da gelişebilir ve hastalık ciddi bir hal alır. En ciçldi komplikasyon zatüredir. Suçiçeği zatüresi ölüme yol açabilir. Suçiçeğinde ateşi düşürmek için aspirin verilmez. Aspirin verildiğinde Reye Sendromu denen, koma halinde seyreden duruma yol açabilir.

Daha çok ayak bileği ekleminde görülür. Eklemlerde kitendon adını verdiğimiz bağların zorlanması sonucunda zedelenmesi, yırtılması veya kopmasına burkulma denir. Şiddetli ağrı hissedilir. Şişlik görülebilir. Dokulardaki yırtılmalar sonucu kanamalara bağlı morarma vardır. Ağrı ve şişliği azaltmak için bölge üzerine buz veya ıslak bez konularak 20-30 dakika bekleyip hasta bölgeyi hareketsiz tutmak şikayetleri azaltabilir. Olaydan sonra 3 hafta kadar o eklemin hareketsiz tutulması ve üzerine yük binmemesi faydalıdır. Bu maksatla elastik bandaj uygulanması bazen de alçıya alınması gerekir. Ortopedi uzmanına muayene olup tavsiyelerine uymak gerekir.

Diz burkulması daima doktor tarafından görülmeli ve dikkatle tedavi edilmelidir. İhmal edilen bir diz burkulması yıllarca sürecek rahatsızlıklara sebep olabilir. Çocuk bileği üstüne düştükten sonra, şiş ya da çarpıklık olmasa bile, ağrı devam ettiği takdirde bir çatlaktan şüphe etmek gerekir.

İncinme belirtileri; Ağrı, şişme ve morarma genel incinme belirtileri arasında sayılabilir.
Burkulma belirtileri; Ağrı, katılık ve hareketsizlik ve anında şişme genel burkulma belirtileri arasındadır.
Diz ve ayak bileği bağlarında zedelenme (Yırtılma) belirtileri; Şiddetli ağrı, diz ya da ayak bileğinde anormal görüntü, ağrıyan bacağın üstüne basamama gibi genel belirtilerdir.
Tendinit belirtileri; Ağrı veya incinme, kası özgürce hareket ettirememe gibi genel tendinit belirtileri sayılabilir.

Doktorunuza danışarak ek gıdaya başlayabilirsiniz. Ek gıdaya başladığınızda, tamamen püre yerine pütürlü gıdalar tercih edin. Bu çiğneme ve yutma becerisi kazanmasını sağlar. Küçük ve yumuşak lokmalar sunarsanız zorlanmaz.

İlk yiyecekler genelde tahıllı muhallebiler, yoğurt, muz-elma-şeftali gibi meyve püreleri, patates-havuç gibi sebze püreleri olabilir. Bu besinlere kesinlikle şeker-tuz eklenmemelidir. Bu yiyeceklere bebeğinizin tepkisine dikkat edin. Hemen reddediyorsa, ek gıdalara henüz hazır olamayabilir, bazılarını biraz ertelemeniz gerekebilir.

6 Aylık Bebek Gelişimi

Bebeğin altıncı ayına gelmesi anne ve babalar için oldukça heyecan verici bir durumdur. Bebek yarım yaşını tamamlamıştır. Bu heyecanı büyüdüğünü hissederek kendisi de yaşıyordur zaten. Bunu yeteneklerini geliştirmeye çalışarak ve yeni edindiği özellikler üzerine kurduğu oyunlarla yapar. Fiziksel olarak günden güne gelişmektedir. Kol kasları güçlendiğinden, kollarını kullanarak sırt üstü pozisyondan yüzükoyun pozisyona geçmeyi dener süreklli. Bu onun için çok eğlenceli bir oyun haline gelmiştir. Bunun dışında ayaklarını elleriyle tutma, kucağa alınmak için kollarını uzatma, eşyalara tutunma gibi becerileri de gelişir. Ayrıca sırtını bir yere dayadığında rahatlıkla oturabilir. Bebekler bu dönemde oturmaktan hoşlanırlar, ancak dengede durmaları güvenlikleri açısından çok önemlidir. Anne, babalar, oturan bebeğin güvende olduğuna mutlaka emin olmalıdırlar.

Emekleme için bebeğin desteksiz oturabilmesi, el ve dizleri üzerinde durabilmesi gerekir. Dizlerini bir öne bir arkaya hareket ettirmeye başladığında artık yer değiştirmek onun için kolay olacaktır. Bebekler 6-9. aylar arasında emeklemeye başlayabilirler.

Tıp dilinde hipospadi başlığı altında toplanan yapısal bozukluklar erkek bebeklerin idrar yollarındaki doğumsal anomalileri kapsamaktadır.

Her 350 erkek bebekten birisinde görülme oranına sahip olan hipospadi rahatsızlığı halk arasında peygamber sünneti olarak da bilinir. Hastalık bu yüzden bazı çevrelerde hala yeterli derecede önemsenmez, ciddiyeti bilinmez, doğuştan sünnetli gibi algılanır. Oysa çocuğun cinsel geleceğini etkileyebilecek derecede ve tedavisi olan bir rahatsızlıktır. Bu hastalıkta idrar yolu normal yerinde değil de, daha geride, penis köküne kadarki herhangi bir noktada dışarıya açılır. Bu açılma yeri normal yeri olan penis ucundan ne kadar uzak ve penis köküne ne kadar yakınsa , bozukluğun o kadar ağır olduğu kabul edilir.

Hastalığa genetik (ailevi) yakınlığın yanı sıra, annenin gebelik döneminde kullandığı hormon ilaçları da yol açabilir. Hipospadi istatistik olarak her 1.000 erkek bebekten 8’inde görülür. En sık görülen tipi ise idrar yolu açıklığının normal yerine çok yakın olduğu Glanuler Hipospadi tipidir.

Hipospadisi olan bebeklerde penisin alt yüzünde, bant şeklinde kalın fibroz bir doku bulunabilir. Bu doku bandı, penisin alta doğru kıvrık durmasına ve ereksiyon halinde penisin anormal şekilde alta bükülmesine yol açar. Bunun yanı sıra hipospadi, bebeklerde % 10 oranında böbrek ve idrar yolu anomalileri ve inmemiş testis hastalığı ile birlikte bulunabilir.

Bu yüzden hipospadi tanısı konulur konulmaz hasta, çocuk cerrahisi uzmanı tarafından titizlikle tetkik edilmelidir. Aksi takdirde hipospadi bozukluğu çocukta tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonları, gelişme geriliği , anatomik yapının bozukluğu ve işeme zorluğundan kaynaklanan psikolojik sorunlar ve erişkin döneminde cinsel fonksiyonların bozukluğuna hatta cinsel fonksiyonların hiç yerine getirilmemesine yol açabilir.