Hamilelik

Bebeğiniz hızla gelişimine devam ediyor. Kulaklarındaki sinirler birkaç hafta öncesinden daha hassas algılıyor. Bu haftalarda sizin ve etrafınızdakilerin sesini rahatlıkla duyabilir. Akciğerlerinin gelişiminde ihtiyacı olan amniyotik sıvıdan nefes alıp verirken ufak miktarda içine çekiyor. Bu nefes alışveriş hareketleri sayesinde doğumda alacağı ilk nefes için de egzersiz yapmış oluyor. İri boy bir salatalık ölçülerindeki ufaklığın cinsel organları da gelişiyor. Eğer bebeğiniz erkekse testisleri erbezi torbasının içerisine doğru hareket ediyor.

Hayatınız nasıl değişiyor?

Bebeğinizin odasını hazırlamak için oradan oraya koştururken kendinizi fazla yormayın. Hamileliğin son haftalarına gelindiğinde her işe yetişmenizi kimse beklemiyor. Elbette çok daha kolay yorulup nefes nefese kalabilirsiniz. Sık sık acıktığınız için de sürekli yemek molası vermeniz gerekebilir. Tansiyonunuz hala hamilelik öncesinde olduğundan daha düşük. Ancak yükselmeye de devam ediyor.

Preeklampsi gebeliğin ikinci yarısından gelişebilen ,hipertansiyon ve proteinüri ile kendisini gösteren bir rahatsızlıktır. Genellikle hamileliğin 37 haftasında ortaya çıksa da daha önce de gözlemlenebileceğini bilerek farkında olmak önemlidir. Yüksek tansiyon şikayetiniz varsa düzenli olarak doktor kontrolünde bunu hekiminiz ile paylaşmanız büyük önem arz eder. Yüzünüzde şişme, göz etrafında torbalar, el ve ayak bileklerinde ani şişkinlik gibi belirtiler gözlemlediğinizde hemen doktorunuza başvurun. Hızlı ve ani kilo almak da bu rahatsızlığın belirtileri arasındadır. Diğer semptomlar arasında sürekli ve şiddetli baş ağrısı, görme sorunları, ışığa hassasiyet, yoğun ağrı, üst midede hassasiyet ve kusma bulunmaktadır.

Hamileliğin 26. haftasında meydana gelen değişiklikleri ve gelişimleri anne ve bebek açısından 2 grupta incelemek daha doğru ve mantıklı olacaktır.

Öncelikle anne açısından 26. haftadaki gelişmeleri inceleyecek olursak, ilk söylememiz gereken şey rahimde yavaş yavaş kendisini göstermeye başlayan kasılmalar ve gerilmelerdir. Anne adaylarının bu kasılma gerilmeler yüzünden endişeye kapılmalarına gerek yoktur. Çünkü bunlar, giderek yaklaşmakta olan doğuma bir antreman niteliğindedir. Yani bu sancılar anne adaylarını doğumda yaşacağı sancılara hazırlamaya başlar. Adet sancısına benzeyen bu kasılmalara tıp dilinde Braxton- Hicks denmektedir. Genelde bu kasılmalar ara ara ve düzensiz bir şekilde olmaktadır; ancak sık sık meydana gelirse doktora başvurulmalıdır. Çünkü erken doğum alarmı ve riski olabilir. Bunun yanı sırı vücutta aşırı su toplama ve özellikle yüz bölgesinde şişmeler olması normaldir. 26. hafta döneminde anne rahmi 1 cm büyür. Bebeğin artık büyümesiyle, anne adayı hareketleri hissedilebilir, annede daha çok bel ağrıları meydana geleceğinden dolayı rahat bir şekilde uyumak ve oturmak için sırt ve bel kısımları yastıklar ile desteklenmelidir. Baş ağrısı, bacak krampları da karşılaşabilecek diğer rahatsızlıklar arasında yer almaktadır. Ayrıca, birden karında sertleşme de hissedilebilir. 26. haftada annenin beslenmesine batığımızda ise, kabızlığı önlemek amacıyla meyve, kepekli gıdalar ve sebze tüketilmesi faydalı olacaktır. Yemekten en az yarım ya da bir saat sonra da tuvalete gitme alışkanlığı kazanmak doğru olacaktır.

Beslenme

Gebelik döneminde alınan kalsiyum ve protein hem sizin için hem de bebeğiniz için çok önemlidir. Bu dönemlerde hem fazla kiloları önlemek için hem de kalsiyum oranının daha yüksek olmasından dolayı light süt, yoğurt ve peynirleri tercih edebilirsiniz. Yağı alınmış süt ürünlerinin bebeğinize hiç bir zararı yoktur. Her gün ya da haftada en az 5 gün yumurta yemek gerekir. Anne adayı için bol protein, demir ve vitamin olacaktır.

Korku ve Kaygılar

Doğumunuz artık yaklaşmaktadır. Doğum yaklaştıkça kaygılarınız ve korkularınız artabilir. Bunun için düzenlenen doğum ile ilgili kurslara veya seminerlere mümkünse eşinizle birlikte katılmanız önerilir. Hamilelik ve doğum konusunda detaylı ve doğru bilgi sahibi olmak bu tür kaygı ve korkularınızı yenmenizde yardımcı olacaktır. Bu konuda kadın doğum uzmanlarından alınan bilgiler daha doğru ve güvenli olacağından bunlara dikkat etmek gerekir. Eşinizin desteği çok önemlidir. Her şeye rağmen kaygı ve korkularınızı aşamıyorsanız profesyonel anlamda psikolojik destek almanız fayda sağlayacaktır.

Gebelik döneminde eklemlerin ve bağların çözülmesine yol açan hormonlarınızın değişmesiyle ve rahminizin büyümesi ile bel ağrılarınız her geçen gün artar, önlem almak içinse dik durmaya dikkat etmeli, ani ve sert eğilme ve dönme gibi hareketlerden kaçınmalı, sık sık nefes alıp vermeli, yatarken ve otururken destek sağlamak amaçlı bir yastık koymalısınız. Hamilelik süresince olabilecek gebelikte tansiyon zehirlenmelerine dikkat edilmelidir. Sabah saatlerinde el, ayak ve yüzde gereğinden fazla şişme, hızlı kilo artışı, sık ve çok baş ağrıları, görme bozukluğu, yüksek tansiyon gibi belirtilerin olması halinde mutlaka doktorunuzla görüşmelisiniz. Gebelik zehirlenmesi ile karşı karşıya olabilirsiniz.

Gebelik döneminde tansiyonunuzu takip etmelisiniz. 140 / 90′ın altında olması gerekmektedir. Kabızlık problemleri için lifli gıdalar tüketmelisiniz. Erken doğum belirtilerine karşı duyarlı olmalısınız.

Bebeğiniz

Bebeginizin gelismesi ile ilgili neler oldugunu kontrol edin.

Deneme nefesleri. Bu hafta bebeginizin burun delikleri açilmaya basliyor ve bu ona kaslarini ve cigerlerini kullanarak nefes alma olanagi veriyor. Fakat tabi ki nefes alinacak hava mevcut degildir ve bu nedenle amniyotik siviyi içine çeker ve disari birakir. Dogdugu zaman artik bu konuda çok iyi olacaktir.

Ne emici ama! Bebeginiz ayrica bazi beslenme kaslarini da gelistirip çalistirmaktadir-Dudaklari ve agzi. Bebeginizin emme refleksi o kadar güçlüdür ki eger yüzünün önünden eli yüzerek geçse bas parmagi ve parmaklarini emer. Ultrason genellikle bebekleri rahimde bas parmaklarini emerken gösterir. Ve hatta bazi bebekler dogduklarinda parmaklari, bas parmaklari, dudaklari ve ellerinde emmeden dolayi kabarciklar ile dogarlar. Emme, dogdugu zaman bebeginizin sahip olacagi 70 refleks içinden bir tanesidir.

Kavrama. “Bir seyi kavramak-mesela kendi göbek kordonum gibi-bu benim en son oyunum.” Kavrama bu reflekslerden bir tanesidir. eger parmaginizi yeni dogmus bir bebege dogru tutarsaniz sizi kavramasindaki kuvvete sasarsiniz. Su anda bebeginiz öldürücü tutusunu denemektedir. En sevdigi çekme oyuncagi ise göbek bagidir, bunu çekip çekistirmeyi çok sever. Merak etmeyin kordon bu zorluklarla basa çikacak sekilde yapilmistir.

Ölçümler. Bebeginiz yaklasik 2,5 cm boydadir ve 500 gram civarinda agirliga sahiptir.

Yüz Zamani
Bu safhada daha fazla yüz özellikleri belirgindir buna dudaklar göz kapaklari ve ortaya çikmis burun ve çene dahildir. Dis kulak daha gelismistir ve kafada daha yükseklerde pozisyon almaktadir.

Bu hafta bebeğinizin görsel ve işitsel duyular belirginleşir.

Uzman Görüşü:

Medicana International İstanbul Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Op.Dr.Mehtap Derelioğlu hamileliğin 26. haftasında vücuttaki değişimleri şöyle anlatıyor:

• Bebeğin cilt altı dokusu oluşmaya devam ettiği için kilo almaya devam eder.
• Duyu sistemlerinin gelişmesi söz konusudur. Görsel ve işitsel duyular belirginleşir. Beyin dalgaları oluşur. Işık ve sese karşı beyin dalgaları oluşur.
• Cildi hala kırışık ve incedir. Cilt altı kılcal damarlar nedeniyle cildi kırmızıdır.
• El tırnakları görülmeye başlar.
• Akciğer gelişimine devam eder. Akciğer dokusunun yapışmasını önleyen sulfaktan salımı mevcuttur. Bronşların uç kısımlarındaki küçük hava kesecikleri oluşumuna devam etmektedir.
• Ultrasonografide bakıldığında bebek kasları ile solunum hareketleri yapmaya devam eder. Bu nefes alma hareketleri akciğer gelişimini hızlandırır.
• Bebeğin boyu 34–36 cm arası ve yaklaşık 800 gram ağırlığındadır. (bir salatalık kadar)
• 7.aya kadar amnios miktarı da haftada 50 mililitre artar.
• Kan dolaşımının artması ve rahme giden kan akımını arttırmak için vücut pozisyonunu değiştirmek özellikle sol yan pozisyonda yatmak bebek için en iyi pozisyondur.
• Gebeliğin 20. Haftasından sonra özellikle gebelerde tansiyon yükselmeleri olabilir. Gebelerin %5–10 arasında izlenir. Bu nedenle gebelik takiplerinde her ay kilo ve tansiyon takibi yapılmalıdır. Gebeliğe ait tansiyon yükselmelerinin yanı sıra ödem dediğimiz ayaklarda ve bacak üstlerinde şişme, idrarda protein kaybı ile olan preeklampri adı verilen gebelik zehirlenmesi önceden tespit edip tedbir alınabilir. Gebeler tuzlu baharatlı gıdalardan uzak durmalı istirahat dönemlerine dikkat etmeli ve diyetlerinin düzenlenmesi gerekir.
• Ödemin eşlik etmediği sadece tansiyon yüksekliği tespit edilen gebelerin dâhiliye doktoru tarafından değerlendirilmesi gerekir. Gebelikte tansiyon yükselmeleri için verilebilecek ve bebeğe zararı olmayan tansiyon ilaçları mevcuttur. Tansiyon yükselmesi yaşayan gebelerin takibi daha sık ve dikkatli yapılmalıdır.

Gebelikte büyüyen rahiminiz vücudun sağ yanında bulunan ana toplardamara (“vena cava”) bası yapar. Bu nedenle özellikle vücudun alt yarısındaki büyük toplardamarlarının kalbe kanı geri götürme hızını yavaşlar. Bunun en önemli sonuçlarından biri ayaklarda ortaya çıkan şişliklerdir (ödem). Çoğu anne adayının bu haftalardan itibaren ayakları şişer ve bu durum özellikle yorgun bir iş gününün sonuna doğru belirginleşir. Bunun nedeni basıya uğrayan ve akımı yavaşlayan toplardamarların içlerindeki fazladan kanın sıvı kısmını damar etrafında bulunan alana sızdırmalarıdır (“sıvı göllenmesi”). Bu açıdan bakıldığında vücudun yerçekimi etkisine en fazla maruz kalan bölgeleri olan ayaklarda şişme olması fizyolojik, yani normal kabul edilen bir tepkidir. Amaç, toplardamarların “rahatlatılmasıdır”.

İstirahat halindeyken sol yanınıza yattığınızda bu toplardamarların rahatlamasına katkıda bulunabilirsiniz. Bu yatış pozisyonu aynı zamanda bebeğinize daha fazla kan gitmesine de katkıda bulunur.

Çalışan anne adayları akşam eve gelip birkaç saat yatma pozisyonunda dinlendiklerinde bu ödemin azaldığını görebilirler. Bazı anne adaylarında ise ayaklardaki ödem onları korkutacak kadar fazla olabilir. Ayaklarınızdaki şişmelerin çok fazla olduğunu düşünüyorsanız veya ellerinizde ve yüzünüzde şişmeler oluyorsa bu durumu doktorunuza iletmelisiniz.

Vücudun alt kısmındaki bu sıvı göllenmesinin bir sonucu da gece uykudan uyandıran idrara çıkmadır. Gece yatış pozisyonuna geçince basıdan kurtulmuş toplardamarların içine geri giren sıvı böbreklere geçerek idrar şeklinde atılmaktadır.

Vücudun alt kısmındaki sıvı göllenmesinin bazı anne adaylarında ortaya çıkardığı diğer iki sorun varis ve hemoroid (basur, mayasır) oluşumudur. Varisler bacaklardaki yüzeyel toplardamarların belirginleşmesi sonucunda, hemoroidler ise kalınbağırsağın son kısmındaki toplardamarların belirginleşmesi sonucunda oluşurlar. İleri seviyeye gelmiş varisler estetik sorunlara ve ağrıya, ilerlemiş hemoroidler ise dışkılama esnasında ağrı ve kanamaya neden olabilir.

Rahiminizde bu haftalardan itibaren zaman zaman ortaya çıkan ani kasılma ve gevşemeler hissederseniz korkmayın. Bunlar Braxton-Hicks kasılmaları adı verilen ağrısız, adet krampları gibi ve düzensiz aralıklarla gelen kasılmalardır. Rahiminiz gerçek doğum sancıları için antrenman yapmaktadır. Çoğu anne adayında bu tür kasılmalar 30. haftadan sonra belirginleşmeye başlasa da bazı anne adaylarında bu haftalarda “antrenman kasılmaları” başlayabilir.

Braxton-Hicks tarzı kasılmalar hiçbir zaman günlük yaşantınızı etkileyecek kadar sık olmamalıdır. Eğer böyle oluyorsa bir erken doğum eylemi işaretçisi olabilirler.

Her anne adayı gibi siz de erken doğum belirtilerine duyarlı olmalı ve gerekli durumlarda doktorunuza haber vermelisiniz:

Erken doğum tehdididinin en önemli belirtisi rahimde düzenli aralıklarla ortaya çıkan kasılmalardır. Bu kasılmalar ender durumlarda ağrısız da olabilirler.

Kasılmalarınızın olup olmadığını anlamak için avcunuzun içini karnınıza hafifçe dokundurun. Avucunuzun altında rahiminizin “toplanıyor” hissi yaratması kasılma belirtisidir.

Bu esnada ağrı duyulması şart değildir.

Bu kasılmaların sıklığını ve süresini ölçün. Saatte dört kez ya da daha sık ortaya çıkan kasılmalarda mutlaka doktorunuza haber verin.

Erken doğum tehdidinin diğer önemli belirtileri arasında pelviste dolgunluk hissi, adet sancısına benzer kramp tarzı ağrılar, pozisyon değiştirmekle geçmeyen bel ağrıları, vajinal akıntının artması ya da niteliklerinin değişmesi (daha sümüksü, daha sulu ya da kanlı akıntı ortaya çıkması), ishalle beraber olan ya da tek başına ortaya çıkan bağırsak krampları yeralır. Bu durumda yine kasılmalarınızı elle kontrol edin. Bu ek belirtiler kasılma olmadan tek başlarına erken doğum tehdidi açısından bir anlam taşımazlar. Ancak bu belirtilerden biri varsa ve kasılmalarınızın olup olmadığından emin değilseniz yine doktorunuza başvurmalısınız

Bebeğiniz artık bir minyatür insan görünümündedir. Kulak içinde yer akan minik kemikler tamemen sertleştiği ve orta kulak kemikleri de gelişimi gelecek haftada tamamlayacağı için bebek çok iyi duyabilir. Bebeğinizin dudakları iyice belirginleşmiş olup, ultrasonografide gülümsemesi fark edilebilir. Bebeğinizin gözleri gelişimini tamamlamış olmasına rağmen iris dediğimiz renkli kısım pigmente değildir, o yüzden göz rengi belli değildir. Bebeğin vücudunda oransal ilişkiler giderek normale dönüyor olsa da baş hala vücuda göre biraz daha büyüktür.Bu ve ilerleyen haftalarda bebeğinizin tekmeleme, yumruklama ve omuz atma gibi değişik hareketleri birbirinden ayırt edebilir duruma geleceksiniz.

Annede ise yavaş ama sürekli bir kilo artışı söz konusudur. Bu haftada aşerme adını verdiğimiz olay daha fazla olur. Rahmin büyümesine bağlı olarak rahmi asan bağın gerilmesiyle kasık ağrıları hissedilebilir. Kalsiyum ve magnezyum alımıyla şikayetlerin rahatladığı bacak krampları görülebilir. Kramp girdiğinde bacağınızı düz uzatarak eşinizden masaj yapmasını isteyebilirsiniz. Artık eşinizin heyecanla beklediği an bu haftada görülmektedir; bebeğinizin hareketlerini hissetmesi…

Eşiniz elini karnınıza koyduğunda bebeğinizin hareketlerini çok rahat hissedebilir, hatta bu hareketler dışarıdan gözle bile fark edilebilir. Bebeğinizin taklalar atacak kadar özgürce hareket edebileceği çok geniş bir alan vardır. Bebeği hareketleri kas güçlenmesini göstermesi bakımından çok önemlidir. Bu haftalarda yapılan ultrason incelemelerinde bebek makat gelişken çok kısa bir süre sonra baş gelişe dönebilir. Bebeğin ters durması fazlaca önemli değildir. Ultrasonografide bebeğin gelişimin en net gözlenebildiği haftalar 19.-23. haftalar arasıdır. Bu hafta sonunda ortalama bebeğinizin boyu 31 cm. ve ağırlığı 550 gr. kadardır.

Bebeğiniz bu haftada sizi duymaya başlar. Bebeğinizle konuşabilir, ona hoşuna gideceğini düşündüğünüz şeyler okuyabilir ya da şarkı söyleyebilirsiniz. Bazen duymakla kalmaz seslere tepki de verebilir.

Gebelikte annenin vücudunun ağırlık merkezi sürekli olarak değişmektedir. Vücudunuz bu duruma aynı hızda uyum sağlayamadığından dengenizi sağlamakta güçlük çekebilirsiniz. Karnınızın büyümesine bağlı olarak bel kavisiniz de içeri doğru genişlediğinden vücudunuzun kamburunu çıkarmadan karnınızı rahatça taşıyabileceğiniz en iyi duruş pozisyonu belirlenmelidir.

Gebelik hormonlarına bağlı olarak tüm eklemlerinizde gevşemeler olacaktır. Buna bağlı bel ağrısı oluşabilmektedir. Bu haftalar hem denge sorunları hem de bel ağrıları nedeni ile yüksek topuklu ayakkabılara veda edilmesi, ortopedik ayakkabılar giyilmesi gereken dönemlerdir. Bu hafta sonunda bebeğinizin boyu ortalama 29 cm. ve ağırlığı 470 gr. kadardır.