Hamilelik

Uzman Görüşü:

Anne adayının karnı göbek deliğinin 1-2 cm altına kadar büyümüştür. Büyüyen rahim mideye baskı yapabilmektedir. Gebelik hormonunun (progesteron) mide boşalma zamanını uzatması da eklenince özellikle yemeğin fazla kaçırıldığı zamanlarda ve gece geç saatte yemek yiyip yatıldığında ağıza acı su geldiği hissedilebilir (reflü). Bu şikayeti azaltmanın yolu öğün sayısını artırıp yemek miktarını azaltmak, gece yatmadan yemek yememek, uyku sırasında gövdenin üst yarısını hafif yükseltmektir. Bu önlemlere rağmen şikayetler azalmaz ise doktor tavsiyesi ile ilaç kullanılabilir.
Bebeğin başından poposuna olan mesafesi (CRL) 150 mm’ye, ağırlığı yaklaşık 230 grama ulaşmıştır. Bu dönemde bebek dışarıdan gelen sesleri hissedebilmeye başlar. Bebeğin damak yapısı ve diş taslakları oluşmaktadır.

Hamilelikte bilgisayar kullanmak

Eskiden bilgisayar monitörlerinin yaydığı elektromanyetik alanın özellikle erken gebeliklerde düşüklere yol açabildikleri düşünülürken, şu anda bilgisayar kullanımının hamileliğe zarar verdiğine dair bilimsel bir veri yoktur. Sadece uzun süreli bilgisayar başında kalınması durumunda oturuş pozisyonu nedeni ile sırt, bel ağrılarının olabileceği unutulmamalıdır. Ayrıca bacaklarda kan göllenmelerine, şişmelere izin vermemek için uzun süreli hareketsiz kalmaktan kaçınılmalıdır. Sık sık ara verilip yürümek bu şikayetlerin oluşumunu engelleyecektir.

BebekSayfasi.com tavsiyesi:

Hamileliğinizin muhtemelen en rahat dönemindesiniz. İmkânınız varsa yakın bir bölgede kısa bir tatil kaçamağı yapabilirsiniz. İleride yaşayacağınız yoğun günler öncesi hem size, hem eşinize iyi gelecektir.
Bel ağrılarından yakınmaya başlayabilirsiniz. Vücudunuzu kuvvetlendirmek için kısa yürüyüşler yapmanız iyi olur. Uzun süre ayakta kalacağınız işlerden kaçınmaya çalışın.

Bebeğin cilt altı yağ depoları bu gebelik haftasından itibaren hızla artmaya başlar. Bebek ve plasenta bu haftada yaklaşık aynı boyutlardadır. Ufacık kalp günde 30 litre kan pompalar.

Yandaki resimde ilk görüntü 17. gebelik haftasında bir bebeğin ayağını, ikinci görüntü ise yüz profilini belirgin olarak göstermektedir.
gebelik.org Bebeğinizin emme, yutma ve göz kırpma refleksleri de bu gebelik haftalarında ortaya çıkar. Bu haftadan itibaren bebeğinizin kemiklerinde kalsiyum depolanma işlemi hızlanır. Bu nedenle kalsiyum içeren gıdaları bolca tüketmeniz son derece önemlidir. Bebeğiniz asla kalsiyumsuz kalmaz, ancak siz yeterince kalsiyum almazsanız kemiklerinizdeki depolarınız azalabilir.

Kalsiyum almanın en iyi yolu ilaç şeklindeki kalsiyum takviyesi değil, doğal besinlerdir. Kalsiyumdan zengin besinler doğanın bir lutfu olarak beraberinde bu kalsiyumun iyi emilmesini sağlayacak maddeleri de içerirler!

Bu hafta sonunda bebeğinizin boyu 18 cm. ve ağırlığı tam 150 gram!

Rahiminiz göbek deliği seviyesine ulaşmak üzere ve bunu elinizle hissedebilirsiniz. Bebeğiniz bu haftadan itibaren önceki haftalara göre daha hızlı kilo almaya ve gelişmeye başladığından muhtemelen siz de biraz daha hızlı kilo almaya başlayacaksınız. Bu döneme kadar anne adayları ortalama ortalama olarak 2.5-5 kilo alırlar.

Bazı anne adaylarının “karınları” kendi “haftadaşlarına” göre daha büyük olabilir. Bunun en muhtemel nedeni bağırsaklar içinde biriken gazdır. “Karnı” daha küçük gösteren anne adaylarında ise muhtemel neden karın ciltlerinin sıkı olmasıdır.

Bu hafta ya da en geç 18. haftanın sonuna kadar dörtlü test (veya üçlü test) incelemenizi yaptırmalısınız. Bazı laboratuvarlar kullandıkları bilgisayar programlarının yardımıyla üçlü test değerlendirmesini 20. hafta ve hatta sonrasına kadar yapabilseler de risk belirlemesinin daha erken yapılmasında fayda vardır.

Bazı doktorlar 11-14 testi yapıldığında üçlü test yapılmasını gerekli görmezken, diğerleri hem 11-14 testi, hem de dörtlü test (veya üçlü test) yapılmasını önerebilirler.

Doktorunuz hangi yaklaşımı uyguluyorsa siz de ona uyun.

Bazı doktorlar ise 11-14 testinin yapılması sonrası üçlü test uygulanmayacaksa gebelik takibinde nöral tüp defekti (NTD) riskini belirlemek için yıllardan beri kullanılagelen alfafetoprotein (AFP) ölçümü yapılmasını önerirler.

Çoğu doktor ise detaylı yapılan bir ultrasonografide NTD tanısı mümkün olduğundan bu amaçla üçlü test yapılmasını gerekli görmez.

Bebeğiniz büyüdükçe sizin rahminizde büyüyecek rahminiz simdi 250 gramresmi büyütmek için üzerine tıklayınız kadardır ve rahim göbeğin 7,5-10 cm altında hissedilebilir.Amnion suyu artmaktadır ve 250 cc kadar olmuştur.Bu haftadan sonra , birden çok gebelik yaşamışsanız daha erken olmak üzere , halk arasında “canlanma” denilen barsakta gaz veya karında kas seğirmesi gibi çocuk hareketlerini hissedebilirsiniz.

Yandaki resimde 3 boyutlu ultrasonla çekilmiş 16 haftalık bir bebeğin görüntüsünü görmektesiniz.

Bebeğin hareketlerini hissetmiyorsanız , üzülmeyiniz zira fetal hareketler kadından kadına değişen zamanlarda 16-20.haftalarda hissedilir ve bir bebek diğerinden daha fazla aktif olabilir ve daha fazla hareket yapabilir.Ayrıca bebeğin boyu ve sayıları ne kadar fazla ise o kadar çok hissedersiniz.

Bazı durumlarda 12-14. haftalarda da cinsiyet görülebilir, yada gebeliğin son dönemlerine kadar hiç görülemeyebilir fakat bu çok nadir bir durumdur. Bu haftalarda bebeğin cinsiyetinin saptanması asıl olarak incelemeyi yapan hekimin tecrübesine bağlıdır.Yine bu haftada down sendromu açısından son derece önemli olan üçlü tarama testi yapılabilir. Bu test için ideal zaman aralığı 16-20. haftalardır.

Tecrübeli anne adayları bebeğin ilk hareketini bu haftada hissedebilirler. Ancak hareketin hissedilmemesi anormal bir durum olduğu anlamına gelmez. İlk gebeliğini yaşayanlarda bu 20 hafta civarında gerçekleşir.

Bebeğin baş – popo uzunluğu 10,75 – 11, 5 cm,ağırlığı 140 gr kadardır. Tırnaklar tam olarak oluşmuştur.Başta ince kıllar ve tüyler (lanugo) daha da belirginleşmiştir. Sinir sistemi gelişimi büyük ölçüde tamamlanmıştır. Sinir uyarıları ve bunlara kasların yanıtı sonucu artarda ince el ,kol,bacak ,vücut hareketleri görülür.Özel bir stetoskopla çocuk kalp sesleri duyulabilir.

Devam eden göğüs büyümesi: Sürekli büyüyen göğüslerinizin altında boğulmuş hissediyorsunuz? Endişe etmeyin, doğum yaptıktan ve sütten kesildikten sonra göğüsleriniz yaklaşık olarak hamilelik öncesi boyutuna dönecektir.

Kabızlık: Mide – bağırsak yolunuzun yavaşlamasına neden olan şu hamilelik hormonları yanı sıra, genişleyen rahminiz şimdi bağırsaklarınıza baskı uygulamakta ve şeyleri önemli derecede engelleyebilir. Her şeyi hareket halinde tutmak için içtiğiniz sıvı miktarını arttırmaya çabalayın.

Artan vajinal akıntılar: Vajinal akıntının bedeniniz için gerçekten faydalı olmasına rağmen (doğum kanalını enfeksiyona karşı korur) rahat hissettirmeyebilir. Antiseptik su veya kadın pedi kullanmaya çalışmayın aksi halde genital yolunuzu tahriş edebilir ve enfeksiyona yol açabilir.

Şişkin damarlar: Bacaklarınızdaki şişmiş kan damarlarını minimize etmenin bir yolu? Ekstra ağırlığın dolaşım sisteminizdeki yükü arttırdığından dolayı sağlıklı ve yavaş bir şekilde kilo alınız (ve tavsiye edilen miktarlara bağlı kalın).

Olası burun tıkanıklıkları: Hamilelik hormonları, burnunuzdakiler dahil bedeninizdeki mukozaların şişmesine neden olur. Bu burun tıkanması, tahriş ve hatta burun kanamasına yol açarsa, tuzlu burun spreyleri ve burun bantları bu durumu biraz hafifletebilir.

Sırt ağrıları: Göbeğiniz genişledikçe, sırtınız alt kıvrımlarına normale göre daha fazla yük binmekte ve gergin sırt kaslarıyla sonuçlanmaktadır. Bir hamile masajı yaptırarak (eşinizden de yardım alabilirsiniz) veya sıcak bir duş veya banyo yaparak bu gergin kasları gevşetmeye çalışın.

Kanayan diş etleri: Dişlerinizi fırçaladıktan sonra diş etlerinizin kanadığını fark ettiniz mi? Bunun nedeni hamilelik hormonlarının diş etlerinde yanmaya neden olması ve bundan dolayı bakteri, tahriş ve kanamaya eğilimli hale getirmesidir. Bu normal bir durum iken, düzenli olarak dış ipi kullanmaya ve dişlerinizi fırçalamaya devam etmeniz önemlidir. Ayrıca, diş eti hastalığının önüne geçmek için hamilelik sırasında en az bir kez dişçinizi görünüz, aksi halde tedavi edilmez ise hamilelik komplikasyonlarına neden olabilir.

Bebeğiniz

Küçüğünüze ne olduğunu kontrol edin.

Merhaba saç. Bu haftanin sonu itibari ile çocugunuzun ömrü boyunca kullanacagi saç meydana gelmistir.Bazi saçlar fiskirmaya baslayabilir, fakat genellikle bu daha bir kaç hafta çok belirgin olmaz. Bu tabi ki bebeginizin saç dolu bir kafa ile dogacaginin garantisi degildir. Bazi bebekler dogumdan aylar sonrasina kadar kel olarak kalirlar. Ayrica çok yumusak ve ince Lanugo denilen tüyler fetüsün bütün vücudunda görülmeye baslamistir. Bu hafif tüyler nazik cildi amniyotik sividan korumak içindir ve genellikle dogumdan hemen önce veya sonra yok olurlar.

Ince derili. Bu lanugo denilen tüylerin altinda içinde damarlarin göründügü ince bir kat deri vardir ve bu kan damarlari hali hazirda kan aktarmaktadir. Agzin gelismesi devam eder, ve bu esnada küçügünüz bas parmagini emiyor bile olabilir, ayrica yüz hareketleri artik normal olarak görülmektedir.

Ölçümler. Eger rahminizin içine bakabilseniz, 50 ile 70 gram arasinda bir agirliga sahip basindan kuyruk sokumuna kadar 10 ile 11 cm arasinda küçük bir fetüs göreceksiniz. Bu fetüs hemen hemen küçük bir greyfurt büyüklügündedir.

Yumuşak Dokunuş

Bu profil yüze dogru hareket etmekte olan bir eli göstermektedir. Bas parmak veya parmak emmek fetal hayatin erken safhalarinda baslar. Fetüs tekme de atiyor olabilir fakat muhtemelen anne bunu hissetmeyecektir.

Hamileliğiniz

Kalkıp gitmek. Bu noktada artık birinci üç aylık dönemde yaşanan mide bulantısı ve yorgunluk azalmış, yatışmıştır. Bir çok kadın bu dönemde kendilerini enerji dolu hissettiklerini belirtirler. Eğer siz bu ekstra enerjiye sahip olanlardan bir tanesi iseniz bunun keyfini çıkarın! Yürüyüşe çıkın, çiçek ekin veya bebeğin odasını planlamaya başlayın.

Sağlık

Belirli düzeyde yürüyüş, hafif koşu, pilates gibi günlük egzersizlerin yanı sıra yoga yapmakta tavsiye edilmektedir. Hamilelik yogası, rahat bir gebelik dönemine, huzurlu bir doğuma ve anne adayını anneliğe hazırlar. Duruş, nefes alma ve konsantrasyon üzerine kurulu bir teknikle gebelik sürecinin fiziksel ve ruhsal olarak en iyi şekilde geçmesini sağlar. Gebeliğin ilk dönemlerinden itibaren düzenli yapıldığında kilo artışını en aza indirerek doğum sonrası kilolarınızı kolay vermenize yardımcı olur. Hamilelik döneminde oluşan ödem (el ve ayaklardaki şişmeler) ve krampları azaltmaktadır.

Beslenme

Hamilelik döneminde günlük 2-3 litre sıvı alınmasına özen gösterilmelidir. Kimyasal maddeler içeren yiyecek ve içeceklerden uzak durulmalıdır. Konserve ve dondurulmuş gıdalar mümkün olduğunca az tüketilmelidir. Musluk suyu yerine doğal kaynak su içmeleri önerilir. Unutulmamalıdır ki hamilelik dönemindeki düzenli beslenme şekliniz size ve bebeğinize sağlık açısından faydalı olacaktır. Protein, mineral ve vitamin ihtiyaçlarınızı karşılayan gıdalar tüketmelisiniz.

Uzman Görüşü:

Medicana International İstanbul Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Op.Dr.Mehtap Derelioğlu hamileliğin 15. haftasında vücuttaki değişimleri şöyle anlatıyor:

• Fetüsün hızlı gelişen başının büyümesi bu haftalarda yavaşlamaya başlar ve fetüsün boyunu belirginleşir. Artık baş boyunun üzerinde yer alır ve hareketlidir.
• Fetüsün derisinin üzerindeki lanugo tüylerinin haricinde saçı belirginleşmeye başlar. Aynı zamanda tırnaklar oluşmaya başlamıştır.
• İç kulak yapısı oluşmaya başlamasına rağmen dış ortam seslerini duyamaz.
• Fetüsün ayak-bacak-el ve kol hareketleri artık çok net izlenir. Amniyoz mayiyi yutarak sindirim sisteminden geçmesi ve bu fonksiyonlarının alıştırması başlamıştır.
• Bebeğin boyu yaklaşık 10 cm olmuştur ve kalp artık çok hızlı bir şekilde kan pompalamaya devam etmektedir.
• Gebeliğin bu döneminde bol bol sıvı almaya, dinlenmeye ve düzenli egzersizler yapmaya dikkat edilmelidir.
• Hala anne adayları bu dönemde pozitif ve negatif ruh haller içinde bulabilirler. Ruhsal yorgunluktan uzak durulmalıdır.
• Yorucu işlerde çalışmak ve ağır egzersizler yapmak plazentaya giden kan akımının azalmasına ve fetüsün gelişiminin bozulmasına neden olabilir.
• Anne adayları gün içinde dinlenme periyotlarında ayaklarını uzatarak dinlenmeli ve yatarken özellikle sol yan pozisyona dönmelidir. Sol yan pozisyonda rahme giden damarlara bası olmadığından dolayı fetüsün gelişimi bozulmaz. Sırt üstü yatan ve oturur kalkarken ani hareketler yapan gebelerde ani tansiyon düşmeleri, baş dönmeleri yaşanabilir.
• Bu dönemlerde bacaklarda vanöz damar genişlemeleri başlayıp varislere neden olabilir. Uzun süreli ayakta kalmaktan, ayakları sallandırarak oturmaktan uzak durulmalıdır.
• Sigara, alkol ve kafein alınmamalıdır.
• Sıcak banyo, jakuzi ve hamamlara gebelik döneminde gidilmemelidir.
• Bacaklardaki damar genişlemeleri devam edip, ağrıya neden oluyor ise doktora başvurup, doktorunuzun önerdiği damar cerrahisine başvurmanızda fayda vardır. Çünkü gebelikle birlikte şikâyetlerde önlem alınmazsa artma olacaktır.

Mide yanması veya hazımsızlık: Şimdi daha da açsınız, tek bir oturuşta büyük miktarlarda yemek yemenin mide yanması veya hazımsızlığa yol açıyor bulabilirsiniz. Sindirim sisteminize aşırı yüklenmemek için gün boyunca çok sayıda küçük öğünler (üç tane büyük yerine) yiyerek mide-bağırsak rahatsızlığına karşı savunma yapın.

Mide gazı: Hormon gevşemesi ve projesteron bedeninizdeki kasları gevşetmektedir (mide-bağırsak yolunuzdakiler dahil) ve gaza neden olmaktadır. Brokoli, lahana, fasulye ve kızartma gibi gaza neden olan gıdalardan uzak durun.

Şişkinlik: Mide-bağırsak sisteminizin gevşemesine ve gaz üretimine neden olan hormonlar, şişkinliğe de yol açabilir. Hoşunuza gidecek bir çözüm: Dinlenmek ve şımartılmak (masaj, pedikür, siz söyleyin işte) için zaman ayırın, çünkü gerginlik öğünler veya gün boyunca hava yutmanıza ve şişkinliğin artmasına neden olabilir

Ara sıra baş ağrıları: Hamilelik sırasında baş ağrıları, hormonlar, yorgunluk, stres gibi herhangi bir şeyden kaynaklanabilir. Ağrınızı azaltmak için, alnınıza veya sırtınıza soğuk bir kompres yerleştirin ve karanlık sessiz bir odada oturun.

Ara sıra baygınlık veya baş dönmesi: Sersem hissettiğinizde uzanmak veya oturmak için bir yer bulamaz iseniz, ayakkabınızı bağlarmış gibi çökün ve başınızı ileriye doğru eğin. Bu bayılmanızı ve bir ilaç almanızı engellemeye yardımcı olacaktır.

Şişkin damarlar: Şişkin damarlarla ilgili iyi bir haber? Herhangi bir zararları olmayacaktır. Ayrıca, mevcudiyetleri oturmak ve ayaklarınız yukarıda dinlenmek için iyi bir nedendin çünkü ayaklarınızı kaldırmak kanın dolaşmasına yardımcı olur ve bacaklarınızdaki damarlar üzerindeki baskıyı azaltır.

Bebeğinizin kemik ve kas dokusu bu gebelik haftasından itibaren biraz daha hızlı gelişmeye başlar. Cildi bu haftada çok ince ve şeffaftır ve cilt yüzeyinde belirgin damar yapıları izlenir. Lanugo adı verilen ipeksi cilt tüyleri de bu haftadan itibaren gelişmeye başlar. Bu tüyler 26. haftaya kadar varlığını sürdürür.

Yandaki ultrasonda bebeğin yüzü ve göz boşluğunun içinde lens (mercek) yapısı görülmektedir. Bebeğin kemik yapısı beyaz, içinde yüzdüğü amniyos sıvısı siyah olarak görüntülenmiştir. Bu gebelik haftasının sonuna doğru yapılan bir ultrasonda erkek bebeklerin testis ve penislerinin görülmesiyle %100 doğrulukla cinsiyet belirlenebilir. Ancak elbette daha ileri haftalara kadar ve hatta bebek doğana kadar cinsiyeti belirlenemeyen bebekler de olabilir. Bu, bir yandan bebeğin pozisyonuyla, öte yandan cinsiyetiyle (kız bebekler daha geç tanınır), yine ultrason cihazının ve ultrasonu yapan kişinin özellikleriyle ilgilidir. Bu hafta sonunda bebeğinizin boyu 12 cm. ve ağırlığı tam 74 gram!